Śliwa tarnina - Prunus spinosa

Śliwa tarnina (Prunus spinosa), znana również pod nazwą tarnina dzika, to ten duży krzew lub małe cierniste drzewo o krzaczastym pokroju, tak dobrze znane z naszych krajobrazów i nieprzebytych zarośli, które wiosną, niczym piękna niespodzianka, zdobi urokliwym białym kwitnieniem. Jest również znana ze swoich czarnych, jadalnych owoców – tarniny – chętnie zjadanych także przez ptaki. Ta światłolubna roślina pionierska jest wytrzymała, bardzo mrozoodporna i szybko rosnąca, ale także lekko rozłogowa. Doskonale sprawdzi się, podobnie jak głóg, w nieformowanym, wiejskim i obronnym żywopłocie.

Prunus spinosa należy do dużej rodziny różowatych. W zależności od regionu nosi nazwy czarnego krzewu, świerka, matki lasu, belossay, créquier, fourdinier, fourdraine, pelossier lub tarniny pospolitej. Pochodzi z Afryki Północnej (Maroka i Tunezji), zachodniej Azji (aż po Syberię), zachodniej i południowej Europy, a także z Bliskiego Wschodu (w tym z Iranu). W naturze występuje na terenach otwartych,  na niewielkich wysokościach, gdzie spontanicznie rośnie na glebach gliniasto-wapiennych, niekiedy kamienistych. Ten krzew o korzeniach powierzchniowych często tworzy nieprzebyte zarośla, ale niezbyt dobrze znosi konkurencję innych krzewów. W zależności od warunków uprawy rośnie szybko. Ma krótki pień i błyszczącą, czarnobrązową korę. Tworzy rozgałęzioną, rozłożystą i szeroką koronę z ciernistych, splątanych gałązek.  W wieku dojrzałym tarnina dzika osiąga około 3,50 m we wszystkich kierunkach. Młode gałązki są omszone.  Jeszcze przed pojawieniem się młodych liści, w marcu i kwietniu, zależnie od klimatu, pojawia się obfitość małych, białych kwiatów, wyrastających pojedynczo, pojedynczych, z 5 płatkami, miododajnych, o średnicy 1,5 cm. Po kwitnieniu tworzą się małe, zaokrąglone śliwki (tarnina lub senelle), mięsiste, wzniesione, pokryte niebieskawoczarnym nalotem woskowym. Są jadalne po przejrzeniu, ale przed przymrozkami bardzo cierpkie. Wykorzystuje się je jednak do przygotowywania galaretek, dżemów, likierów i bardzo smacznych dań w sosie... Liście, opadające na zimę, są małe, ułożone skrętolegle, owalne i zaostrzone,  o długości od 2 do 4 cm. Blaszka liściowa jest z wierzchu ciemnozielona i omszona od spodu. Jej brzeg jest ząbkowany.

To małe cierniste drzewo, symbol siły i wytrzymałości, doskonale odnajdzie się w nieformowanym, kwitnącym, wiejskim lub obronnym żywopłocie. Bardzo łatwe w uprawie i niezwykle odporne, będzie dobrze rosło w większości naszych regionów, od północy po południe i od wschodu po zachód. Możesz na przykład w żywopłocie lub na rabacie połączyć je z innymi krzewami kwitnącymi wiosną, w tym samym czasie lub nieco później, takimi jak jabłonie purpurowe, brzoskwinie ozdobne, Prunus mahaleb, pigwowce, nieszpułki, derenie, kaliny, migdałek trójklapowy, głogi...

Właściwości:

Tarnina ma bardzo twarde drewno o czerwonawobrązowej barwie, często z różowym żyłkowaniem, dawniej cenione w intarsji. Jej korzenie powierzchniowe pomagają umacniać glebę i chronić ją przed erozją, a zdolność do spontanicznego tworzenia nieprzebytych barier wykorzystywano do zagradzania pastwisk dla bydła. Końcówki gałązek wykorzystuje się do przygotowywania wina z tarniny. Niektóre części rośliny znajdują zastosowanie w fitoterapii. To małe drzewo zapewnia również schronienie licznym ptakom i jest siedliskiem wielu odmian motyli.