Macierzanka piaskowa Elfin

Macierzanka piaskowa 'Elfin', lepiej znana jako macierzanka piaskowa lub farigoule, to wyjątkowo zwarta, wolno rosnąca odmiana, która tworzy bardzo niską, przypominającą mech darń. Jej płożące łodygi pokrywają drobne, błyszczące, pachnące i zimozielone liście. Bukiety jasnoróżowych kwiatuszków pojawiają się bardzo obficie tuż nad ulistnieniem, późną wiosną lub latem. Odmiana ta idealnie nadaje się do wypełniania szczelin między płytami i w murkach, ale może być również wykorzystywana jako przyprawa. Ta mrozoodporna bylina, występująca w suchych miejscach i na ubogich glebach, preferuje pełne słońce oraz przepuszczalną, piaszczystą glebę.

Pochodząca z Europy, Afryki Północnej oraz zachodniej i środkowej Azji macierzanka piaskowa jest gatunkiem botanicznym należącym do rodziny jasnotowatych, rozpowszechnionym niemal w całej Francji, aż do wysokości 3000 metrów. W naturze występuje w suchych i jałowych miejscach, przede wszystkim na glebach wapiennych i piaszczystych. Macierzanka 'Elfin' to odmiana hodowlana wywodząca się z tej rośliny leczniczej i aromatycznej. Odmiana ta ma bardzo okrywowy pokrój i tworzy zwartą warstwę ulistnienia o wysokości od 5 do 10 cm i szerokości od 30 do 50 cm. Jej maleńkie, owalne, skórzaste i owłosione liście pokrywają wiotkie, pokładające się łodygi, które w węzłach wytwarzają korzenie, dzięki czemu roślina rozrasta się na boki. Na liściach o długości 3 mm pod lupą widoczne są liczne gruczoły zawierające olejek eteryczny. Zapach macierzanek piaskowych jest nieco mniej intensywny niż zapach macierzanki pospolitej, ale delikatniejszy i bardziej balsamiczny. Kwitnienie przypada na okres od czerwca do lipca–sierpnia, zależnie od klimatu. Bardzo drobne, rurkowate i dwuwargowe kwiaty w odcieniach różowofioletowych lub liliowych, zebrane w gęste okółki, rozwijają się w wierzchotkach na końcach tegorocznych pędów i przyciągają liczne owady zapylające. Podobnie jak wiele roślin śródziemnomorskich przystosowanych do suszy, macierzanki rozwijają podwójny system korzeniowy złożony z głównego korzenia palowego, pełniącego zasadniczą funkcję i wrastającego głęboko w glebę lub szczeliny skalne, oraz powierzchniowej sieci bardzo długich korzonków, zdolnych wychwycić nawet najmniejszą ilość wilgoci w wierzchniej warstwie podłoża.

Macierzanka 'Elfin' jest dekoracyjna przez cały rok i okazuje się bardzo mrozoodporna, gdy rośnie w doskonale przepuszczalnej, a nawet suchej glebie. Jej bardzo okrywowy pokrój sprawia, że doskonale nadaje się do eleganckiego wypełniania szczelin w nawierzchniach, pęknięć i wierzchu murków, a także otoczenia kamiennych schodów, tym bardziej że dobrze znosi umiarkowane deptanie. Ozdobi podłoże na rabacie z roślinami na suche stanowiska, takimi jak lawendy, czystki, szałwie krzewiaste, karłowe bylice, santoliny czy rozmaryny. Doskonale sprawdzi się na bardzo słonecznej skalniaku, w towarzystwie Aubrieta canescens, smagliczek złotych lub srebrnych, ożanki i płożącego prusznika. Jest również wykorzystywana jako przyprawa; jej liście o zapachu suchej roślinności śródziemnomorskiej są bardzo cenione w kuchni. Używane osobno lub w bukiecie ziół, w połączeniu z wawrzynem, pietruszką i rozmarynem, liście macierzanki nadają aromat daniom duszonym, sosom, marynatom i bulionom warzywnym. Można je także stosować w naparach, cenionych za łagodzenie dolegliwości trawiennych. Macierzankę, będącą rośliną pełnego słońca, można sadzić również na suchej obwódce rabaty lub w doniczce, dzięki czemu będzie zawsze pod ręką w pobliżu kuchni...