Agawa amerykańska mediopicta Alba

Agawa americana mediopicta Alba to atrakcyjna forma agawy meksykańskiej, wyróżniająca się ograniczonym wzrostem, a także pięknie wybarwionymi liśćmi, ozdobionymi szerokim białym pasem pośrodku. Doskonale przystosowana do suchego i ciepłego klimatu oraz ubogich gleb, ale nieco mniej mrozoodporna od formy typowej, ma silnie egzotyczny pokrój i tworzy rozety złożone z dużych, sztywnych, mięsistych i spiczastych liści. Jest również dobrze uzbrojona — ma ostre kolce, na które trzeba uważać. Kwitnienie tej formy obserwuje się rzadko. Kwiatostan wyrasta z serca najstarszych rozet w postaci wysokiego, majestatycznego pędu kwiatostanowego, na którym pojawiają się wiechy żółtozielonych kwiatów. To bylina o wyjątkowej formie, bardzo ceniona w sztuce ogrodowej za niezwykły pokrój i absolutnie zachwycającą kolorystykę.

Pochodząca z Meksyku i skrajnie południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, wyjątkowo dekoracyjna agawa amerykańska jest przede wszystkim gatunkiem botanicznym przystosowanym do klimatu półpustynnego. Obecnie została naturalizowana w wielu miejscach na świecie, aż po Pakistan i Chiny. Należy do rodziny agawowatych, podobnie jak juki i tuberoza. Ta wieloletnia roślina zielna, będąca sukulentem, ma kłącza zdolne do wytwarzania odrostów, ale jest niemal pozbawiona pędów nadziemnych.

Forma mediopicta Alba, prawdopodobnie wywodząca się od  Agave americana protoamericana, różni się od formy typowej skromniejszym wzrostem oraz liśćmi o zielonoszarym, niebieskawym odcieniu, ozdobionymi szerokim, kremowobiałym pasem pośrodku. Ta wolno rosnąca bylina składa się z około trzydziestu liści tworzących rozetę przyziemną, wysoką i szeroką na 1 m. Grube, szerokie i bardzo spiczaste liście mogą osiągać 40 cm długości i 15 cm szerokości. Są gładkie, sztywne i pochwiasto rozszerzone u nasady, a na całej długości mają szare lub brązowe kolce na brzegach. Końcówka każdego liścia, wyposażona w ostry kolec, jest skierowana ukośnie w dół i ma 2 do 4 cm długości. Zdarza się, że rozeta, która osiągnęła sędziwy wiek 15 do 20 lat, a nawet więcej, wytwarza pęd kwiatostanowy osiągający 3 do 6 m wysokości. Pęd ten ma liczne poziome rozgałęzienia. Na rozgałęzieniach pojawiają się spłaszczone, kuliste wiechy o szerokości 7 do 10 cm, złożone z niezliczonych drobnych, żółtozielonych kwiatów. Rozeta, określana jako monokarpiczna, umiera po kwitnieniu trwającym kilka miesięcy, wcześniej wytwarzając kilka małych rozet bocznych, które zapewniają jej przetrwanie. Warto podkreślić, że ta odmiana wytwarza niewiele odrostów i nie jest inwazyjna.

W łagodnym klimacie agawa ta znajdzie miejsce w dużym ogrodzie skalnym lub na obrzeżach suchego ogrodu, gdzie jej równie niezwykły, co zdecydowany pokrój będzie pięknie odcinał się na tle błękitnego nieba. Możesz połączyć ją z opuncją, jukką sztywną, Nolina siberica, wielką zapaliczką pospolitą, dość mrozoodpornymi kaktusami kolumnowymi (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata) oraz równie mało wymagającymi żmijowcami kanaryjskimi. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów mogą posadzić ją w bardzo dużej donicy na tarasie, starannie wybierając najbardziej osłonięte miejsce, w pełnym słońcu, aby odtworzyć scenerię inspirowaną ogrodami zamkniętymi i patio spotykanymi na krańcach świata. Uprawiana w ten sposób, będzie rosła nieco słabiej. Roślina ta jest mrozoodporna do -10 °C w doskonale przepuszczalnej glebie, a nawet w glebie suchej zimą.

Agawa jest również rośliną jadalną, z której w Meksyku produkuje się mescal — napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji bogatego w cukry soku. Wykorzystuje się ją także w tradycyjnej medycynie w Meksyku, Brazylii i Indiach; ma potwierdzone właściwości przeciwgrzybicze. Kwiatostany, bardzo miododajne i nektarodajne, przyciągają liczne owady zapylające.