Len nowozelandzki Maori Maiden - Phormium x cookianum

Tęgosz 'Maori Maiden' to odmiana tęgosza nowozelandzkiego o umiarkowanym wzroście, tworząca zmienne, lecz zawsze pięknie wybarwione liście w odcieniach brązu, zieleni, różu i łososiowego koloru, z domieszką purpurowej czerwieni. Ta bylina formuje gęstą kępę wstęgowatych, wdzięcznie łukowato wygiętych liści, o szczególnie egzotycznym wyglądzie, który zachowuje przez cały rok, także podczas letniego kwitnienia. Czerwone kwiaty pojawiają się w wyprostowanych kłosach i są pełne rurkowatych, bardzo nektarodajnych kwiatów. Roślina lubi łagodny klimat i wytrzymuje spadki temperatury do około -7°C. Posadzona jako soliter, w ogrodzie skalnym lub na rabacie, ta graficzna roślina idealnie nadaje się do cieplejszych regionów nadmorskich. Dobrze sprawdzi się także w dużym pojemniku na egzotycznym lub nowoczesnym tarasie, a w chłodnym klimacie wymaga zimowania.

Tęgosz nowozelandzki 'Maori Maiden' należy do rodziny agawowatych. Jest kompaktową formą wywodzącą się od Phormium cookianum, najmniejszego z dwóch nowozelandzkich gatunków. Ta wspaniała bylina kłączowa tworzy szeroką, nierozłogową kępę i nigdy nie staje się ekspansywna. Ma pokrój jednocześnie wyprostowany i łukowato wygięty. W zależności od warunków uprawy osiąga około 90 cm do 1,10 m wysokości i 80–90 cm szerokości. Liście są dość szerokie, lekko wygięte, bardzo długie, łukowato zwisające i zaostrzone na końcach, a ich barwa zmienia się w zależności od pory roku. Środek liści przybiera odcienie różu, moreli i czerwieni, natomiast brzegi mienią się różnymi odcieniami zieleni, brązu, a nawet brązowawą barwą. Wysokie na co najmniej 1,50 m łodygi kwiatowe pojawiają się od maja do lipca, zależnie od klimatu, górując nad kępą liści. Są zielone z purpurowoczerwonym odcieniem i tworzą kłosy zakrzywionych, rurkowatych kwiatów, które w miarę dojrzewania mniej lub bardziej intensywnie wybarwiają się na jaskrawoczerwono. Kwiaty przyciągają niektóre ptaki i liczne owady zapylające.

Tęgosz Maori Maiden to roślina o dużej wartości ozdobnej, przeznaczona do dużych rabat lub rozległych ogrodów skalnych w łagodnym klimacie. Posadzony jako soliter lub w grupie, porządkuje przestrzeń i nadaje ogrodowi bardzo egzotyczny charakter. Podobnie jak duże trawy, jest również wspaniałą byliną do nowoczesnego ogrodu o prostych, oszczędnych liniach. W chłodniejszych regionach można posadzić go w bardzo dużej donicy na tarasie lub balkonie, aby podziwiać jego okazały wygląd w sezonie i przezimować go w miejscu nieprzemarzającym, w nieogrzewanej szklarni lub słabo ogrzewanej werandzie. W bardzo zacisznym miejskim ogrodzie złagodzi surowość betonowych konstrukcji. Aby stworzyć egzotyczną, kontrastową kompozycję, można zestawić go na przykład z Leptospermum Kiwi, różowo-czerwono kwitnącą latem kulistą rośliną, z Helichrysum rosmarinifolium 'Silver Jubilé', Pittosporum tenuifolium Tom Thumb lub z agawami — roślinami, które podobnie jak on doskonale nadają się do sadzenia w regionach nadmorskich.

Maorysi wykorzystują tęgosze tak, jak my wykorzystujemy len, pozyskując z nich włókna stosowane w przemyśle włókienniczym. To właśnie tej właściwości zawdzięczają prawdopodobnie swoją nazwę zwyczajową „lin nowozelandzki”.