Trójlist siedzący - Trillium sessile

Trójlist siedzący należy do grupy niewielkich dzikich roślin pochodzących z Ameryki Północnej i Azji, dość rzadkich w uprawie i bardzo poszukiwanych przez kolekcjonerów rzadkich i cennych roślin. Amerykański gatunek Trillium sessile jest równie niezwykły, co piękny, a przy tym stosunkowo łatwy w uprawie na wilgotnej glebie. Wiosną, w środku kępy liści, pojawia się wąski, wyprostowany kwiat o barwie od brunatnopurpurowej po ciemnoczerwoną, wydzielający piżmowy zapach, który może zaskakiwać lub się nie podobać. Zanim pojawią się kwiaty, roślina zachwyca młodym ulistnieniem delikatnie marmurkowym, z purpurowymi lub srebrzystymi akcentami. Będzie wspaniale wyglądać posadzona w grupie w leśnym ogrodzie lub na rabacie inspirowanej egzotyką, zawsze w świetle rozproszonym.

Trillium sessile, przez długi czas zaliczany do rodziny liliowatych, należy obecnie do rodziny Melanthiaceae. Jest dalekim północnoamerykańskim kuzynem pachnącej kokoryczki, porastającej europejskie lasy. Pochodzi z północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych, gdzie kwitnie wiosną w zalewowych lasach łęgowych, w podszycie i wzdłuż cieków wodnych, na glebie niekiedy wapiennej, ilastej lub torfowej.

Trillium to bardzo szczególne rośliny, które nie wytwarzają prawdziwych łodyg ani prawdziwych liści. Wyrastająca wiosną część nadziemna jest w rzeczywistości wyłącznie kwiatostanem złożonym z wyprostowanego ogonka liściowego, będącego przedłużeniem kłącza, na którym osadzony jest barwny kwiat górujący nad przysadkami przypominającymi liście. Prawdziwe liście, maleńkie i podobne do łusek, znajdują się na ogonku liściowym kwiatu.

Jako roślina zielna i bylina Trillium sessile rozwija się wiosną z mięsistego, grubego kłącza podziemnego, które nie lubi naruszania. Wchodzi w stan spoczynku, gdy gleba wysycha w ciągu lata, albo jesienią, gdy nadchodzi chłód. Roślina wytwarza krótkie i cienkie, ulistnione łodygi, wzniesione na wysokość 15–20 cm nad ziemią. Dzięki kłączom ten trójlist powoli tworzy niewielkie kolonie zajmujące co najmniej 30 cm powierzchni. Każda łodyga ma tylko 3 piękne liście osadzone na tej samej wysokości, ułożone poziomo w formie kołnierzyka. Liście są zaokrąglone lub lancetowate, pięknie pofalowane, intensywnie zielone, z wyraźnymi, wypukłymi równoległymi nerwami. Osiągają około 12 cm długości i 10 cm szerokości. W młodym wieku często są marmurkowe, z brązowymi, purpurowymi lub niewielkimi srebrzystymi plamami. Kwitnienie przypada na kwiecień i maj, mniej więcej wcześnie w zależności od klimatu, i odbywa się pośrodku trójki liści. Wyprostowany, wąski kwiat o wysokości 5 cm składa się z 3 płatków w kolorze od brązowego do ciemnoczerwonego. Kwiaty o korzennym, piżmowym zapachu przyciągają muchy i chrząszcze. Gatunek ten bardzo trudno rozmnaża się przez wysiew. U roślin z rodzaju Trillium nasiona roznoszą mrówki. Rośliny uzyskane z wysiewu mogą potrzebować kilku lat, zanim zakwitną.

Ten Trillium sessile dość wolno się zadomawia, jest jednak niezawodny, długowieczny i w miejscu, które mu odpowiada, wymaga niewielkiej pielęgnacji. Najlepiej sadzić go w grupach po 3 egzemplarze w lesie lub w rozproszonym świetle (na niewielkiej powierzchni umieścić kilka sadzonek), w żyznej glebie, która jak najdłużej pozostanie wilgotna. Dobrze komponuje się z innymi niewielkimi bylinami lubiącymi podobne warunki, ale kwitnącymi w innym terminie lub mającymi interesujące ulistnienie: warto pomyśleć na przykład o konwalnikach, skalnicach, małych paprociach i kopytnikach... Możliwa jest uprawa w doniczkach, pod warunkiem kontrolowania podlewania. Zarówno w otwartym gruncie, jak i w doniczkach jego połączenie z Begonia grandis subsp. evansiana, która przejmie po nim kwitnienie, zawsze się sprawdza.

Łacińska nazwa Trillium wywodzi się z faktu, że poszczególne części tych roślin występują w trójkach: od pojedynczej kępy trzech liści na każdej łodydze po budowę kwiatu złożonego z 3 zielonych działek kielicha, 3 barwnych płatków, sześciu pręcików i 3 zrośniętych owocolistków.