Utricularia vulgaris - Pływacz zwyczajny

Utricularia vulgaris, znany również pod nazwą pływacz zwyczajny, to wodna bylina unosząca się w toni wodnej, bez zakotwiczenia. Rośnie dość wolno i nie jest szczególnie ekspansywna. Preferuje zanurzenie na głębokości od 20 do 40 cm, ale może przetrwać także na większej głębokości. To doskonały wybór do naturalnych stawów ze słodką, kwaśną wodą. Jest bioindykatorem i rośliną wskaźnikową; jej obecność w zbiorniku wodnym świadczy o zachowaniu naturalnego charakteru środowiska i braku wielu zanieczyszczeń.

Utricularia vulgaris, częściej znany pod nazwami: pływacz zwyczajny, pływacz wód zimnych lub pływacz, należy do rodziny pływaczowatych. To gatunek słodkowodnej, wodnej rośliny mięsożernej, występujący w różnych regionach półkuli północnej, na wilgotnych i bagiennych terenach o klimacie umiarkowanym Ameryki Północnej, Europy, Afryki Północnej i Azji. Rozwija się w otwartych środowiskach wodnych ubogich w składniki odżywcze, takich jak bagna i torfowiska. Aby uzupełnić ich niedobór, odżywia się owadami. Roślina zawdzięcza swoją nazwę „utrikułom”, których określenie pochodzi od łacińskiego słowa „utriculus”, oznaczającego „mały bukłak” – zwykle skórzane naczynie przeznaczone do przechowywania płynu, na przykład wina.

Ta wodna, zielna bylina nie ma korzeni. Jej pływające pędy mogą osiągać długość 1 m, natomiast ponad powierzchnię wody wznoszą się wyłącznie pędy kwiatostanowe, osiągające wysokość od 10 do 20 cm. Początek formularza Pływacz charakteryzuje się zielonymi liśćmi wyposażonymi w przezroczyste utrikuły, osiągające średnio od 2 do 6 mm długości. Ta roślina, należąca do nielicznych zdolnych do trawienia mikroorganizmów, chwyta je za pomocą włosków na pędach, a następnie unieruchamia w małych pęcherzykach zwanych utrikułami. Rozkładające się mikroorganizmy dostarczają roślinie niezbędnego pożywienia. Drobno podzielone, intensywnie zielone liście są rozmieszczone naprzemiennie wokół utrikuł, które zapewniają roślinie pływalność. Jako roślina półzimozielona zimą wycofuje się na dno zbiornika, aby się rozmnażać, a gdy woda się ogrzewa, ponownie pojawia się na powierzchni. Kwiaty pływacza rozwijają się nad wodą od czerwca do sierpnia. W tym okresie roślina wypływa na powierzchnię, tworząc krótkie, wzniesione pędy kwiatostanowe o wysokości od 10 do 20 cm, na których rozwija się od 5 do 8 złocistożółtych kwiatów przypominających kwiaty wyżlina. Kwitnienie zależy od temperatury i występuje rzadziej w północnej części naturalnego zasięgu tego gatunku. Nasiona kiełkują pod wodą.

Utricularia vulgaris, choć niepozorny z wyglądu, tworzy delikatne, drobne kwiaty, które rozwijają się nieco nad powierzchnią wody. Rośnie dość wolno i swobodnie unosi się między powierzchnią a połową głębokości wody, w spokojnych miejscach. Wymaga ostrożności, ponieważ nie toleruje wody wapiennej, co może niekiedy utrudniać jej uprawę. Pływacz zwyczajny, oprócz mięsożernego charakteru, działa jako roślina natleniająca: pochłania dwutlenek węgla i uwalnia tlen niezbędny rybom. Jednak jego mięsożerność odróżnia go od typowych roślin natleniających, które często zapewniają siedlisko larwom owadów i schronienie narybkowi. Podczas wpuszczania ryb do stawu należy zachować niezbędną ostrożność. Złote rybki (mięsożerne) na ogół nie sprawiają problemów, jednak jeśli wybierzesz ryby roślinożerne, takie jak karpie koi, amury czy liny, należy oddzielić je od pływacza, tworząc dwie odrębne strefy za pomocą siatki lub podbieraka.

Dzięki niewielkiej ekspansywności pływacz nadaje się do ogrodów miejskich, małych stawów, naturalnych kąpielisk, a także do oczek wodnych i na brzegi dużych zbiorników wodnych. Aby stworzyć harmonijną kompozycję, połącz go z roślinami odpowiednimi do płytkich stref, które zapewnią różnorodność kwitnienia, takimi jak Aponogeton distachyos (onowodek dwukłosowy), roślina pływająca o pięknych białych kwiatach, Butomus umbellatus (łączeń baldaszkowy) o różowych kwiatach zebranych w baldachy lub Calla palustris (czermień błotna) o egzotycznym wyglądzie. Aby zwiększyć natlenienie wody i poprawić jej przejrzystość, Utricularia vulgaris bardzo dobrze komponuje się z innymi zanurzonymi roślinami wodnymi, takimi jak Stratiotes aloides (osoka aloesowata), Pontederia cordata czy Ceratophyllum demersum.