Agave parryi var. huachucensis

Agave parryi var. huachucensis to podgatunek agawy parryi, różniący się od niej przede wszystkim liczbą liści tworzących rozetę oraz ich bardziej smukłym kształtem. Ta średniej wielkości, jak na rodzaj, roślina rozwija niebieskawą, bardzo regularną rozetę, która czasami sprawia wrażenie „rozczochranej” przez wiatr, ponieważ wszystkie jej liście wyginają się w tym samym kierunku. Doskonała mrozoodporność tej byliny w przepuszczalnej, suchej i ubogiej glebie to prawdziwy skarb dla kolekcjonerów roślin egzotycznych. Idealna do suchych miejsc, płytkich gleb, dużych ogrodów skalnych i ogrodów na wapiennych płaskowyżach, agawa ta w naturalny sposób nada minimalistyczny, mineralny charakter suchemu ogrodowi, a także tarasowi o południowej wystawie.

Pochodząca z najdalej na południe wysuniętej części Arizony w USA Agave parryi var. huachucensis należy do mało znanych agaw, rozmnażanych w uprawie stosunkowo niedawno przez pasjonatów, którzy nieustannie poszukują egzotycznych roślin zdolnych przetrwać nasze mroźne i wilgotne zimy. Ten wolno rosnący gatunek botaniczny jest przystosowany do klimatu półpustynnego, bardzo gorącego latem i łagodnego zimą, ale dobrze znosi silne mrozy, jeśli zostanie posadzony w suchej glebie. Należy do rodziny agawowatych, podobnie jak jukki. Ta wieloletnia roślina zielna, będąca sukulentem, ma kłącza zdolne do wytwarzania odrostów. Przypomina dużą kapustę i składa się z licznych, zachodzących na siebie liści, ułożonych niczym dachówki na dachu. Powstała w ten sposób rozeta osiąga w dojrzałym wieku 75 cm wysokości i szerokości. Gładkie, sztywne i bardzo grube liście mają niebieskawą barwę i są zakończone kolcami. Wierzchołek każdego liścia zdobi ostry kolec w kolorze od czarnego do czerwonawego. Po wielu latach, gdy rozeta osiągnie dojrzałość, wytwarza pęd kwiatostanowy o wysokości od 1,5 do 2 m. Ma on rozgałęzienia, na których wyrastają spłaszczone, kuliste wiechy o szerokości od 7 do 10 cm, złożone z niezliczonych drobnych żółtozielonych kwiatów. Roślina ta jest monokarpiczna: po kwitnieniu, które trwa kilka miesięcy, obumiera, wcześniej wytwarzając małe rozety boczne zapewniające przetrwanie gatunku.

Agawę tę można uprawiać w wielu regionach. Znajdzie swoje miejsce w dużym ogrodzie skalnym lub na obrzeżach suchego ogrodu, doskonale uzupełniając bardzo minimalistyczną, mineralną aranżację, urozmaiconą kilkoma dzikimi trawami, takimi jak ostnica peruwiańska czy ostnica olbrzymia. Można posadzić ją w towarzystwie opuncji, zapaliczki pospolitej, dość odpornych na mróz kaktusów (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata) oraz innych równie mało wymagających roślin. Agawę można również uprawiać w bardzo dużej donicy na tarasie. Wybierz wtedy starannie najbardziej nasłonecznione miejsce, osłonięte przed zimowymi opadami, aby stworzyć aranżację inspirowaną ogrodami zamkniętymi i patio kwitnącymi na krańcach świata.

Agawa jest rośliną jadalną. W Meksyku wytwarza się z niej mescal — napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji bogatego w cukry soku. Jest także wykorzystywana w tradycyjnej medycynie w Meksyku, Brazylii i Indiach, a jej właściwości przeciwgrzybicze zostały potwierdzone. Kwiatostany, bardzo bogate w nektar i pyłek, przyciągają liczne owady zapylające.