Agawa Kichiokan

Agawa potatorum 'Kichiokan' to kompaktowa odmiana uprawna o wyglądzie różniącym się w zależności od egzemplarza. Dobrze przystosowana do klimatu śródziemnomorskiego bylina tworzy rzeźbiarską rozetę. W dojrzałym wieku ma szaroniebieskie zabarwienie, a jej regularna, geometryczna forma jest szczególnie estetyczna, tym bardziej że ciemnoczerwone kolce tworzą wspaniały kontrast. Bardzo odporna na suszę agawa może być uprawiana w doniczce w większości regionów Francji, dzięki czemu zimą można przenieść ją do wnętrza, aby chronić ją przed mrozem i wilgocią. Na wybrzeżu śródziemnomorskim doskonale odnajdzie się na rabacie z sukulentami i dość dobrze zniesie stanowisko półcieniste.

Agawa, niegdyś zaliczana do rodziny agawowatych, obecnie klasyfikowana jest w rodzinie szparagowatych, obok niezwykłego konwalnika oraz dobrze znanej kordyliny. Rodzaj Agave obejmuje około 270 gatunków, z których niektóre są niemal karłowe, a inne osiągają kilka metrów szerokości i wysokości. Agawa potatorum pochodzi z górskich obszarów środkowo-południowego Meksyku (stany Puebla i Oaxaca), gdzie rośnie na wysokości od 1300 do 2300 m. Nie przekracza 80 cm średnicy, a jej wygląd często znacznie różni się między poszczególnymi egzemplarzami, przez co trudno ją jednoznacznie zidentyfikować.
'Kichiokan' jest prawdopodobnie japońską odmianą uprawną gatunku typowego, jednak niektórzy specjaliści uważają go raczej za formę agawy parryi. Podobnie jak gatunek typowy, ma dość niejednorodną morfologię, która różni się między poszczególnymi egzemplarzami; niektóre z nich mogą nawet mieć liście pstre. W każdym przypadku rośnie powoli, a jego docelowe rozmiary pozostają mniejsze niż u gatunku botanicznego. Po wielu latach osiągnie 45 cm średnicy i 40 cm wysokości, rzadko więcej. Roślina tworzy niezwykle geometryczną rozetę, złożoną z liści zachodzących na siebie w środku, wzniesionych pionowo, a następnie stopniowo rozchylających się poziomo. Młodociane liście są wydłużone i mają kształt miecza, jednak w miarę zagęszczania się rozety ich morfologia, podobnie jak barwa, ulega zmianie. Początkowo liść jest zazwyczaj zielony (zależnie od egzemplarza), później przybiera szaroniebieską lub sinozieloną barwę. Zmienia się również jego kształt. U nasady jest wąski, rozszerza się ku górze, a następnie gwałtownie zwęża, tworząc na końcu ostro zakończoną literę V. Jego ogólny kształt przypomina bardzo niesymetryczny romb, wygięty pośrodku jak duża łyżka; jego dwa brzegi łączą się i kończą ostrym wierzchołkiem o długości 2 cm lub większej, niebezpiecznym dla dłoni i oczu. Oprócz tego ciemnobrązowoczerwonego wierzchołka liść jest uzbrojony także w zakrzywione zęby o długości około 0,5–1,5 cm, równie groźne, jeśli spróbuje się go dotykać bez rękawic. Barwa zębów przyjemnie kontrastuje z sinozieloną powierzchnią liścia, co dodatkowo podkreśla walory ozdobne tej agawy, której geometryczna regularność jest fascynująca. Starsze egzemplarze mogą zakwitnąć (często po 15, a nawet 20 latach), wytwarzając wówczas duży i efektowny pęd kwiatostanowy o wysokości 2 lub 3 m, z licznymi poziomymi rozgałęzieniami. Są one pokryte mnóstwem drobnych, rurkowatych kwiatów w żółtozielonym kolorze. Rozeta, określana jako monokarpiczna, zamiera po kwitnieniu trwającym kilka miesięcy. Niektóre egzemplarze wytwarzają na pniu, tuż pod rozetą macierzystą, kilka rozet potomnych.

Łatwa w uprawie doniczkowej, dzięki czemu można cieszyć się nią w chłodniejszym klimacie i przenosić ją zimą do wnętrza, agawa potatorum 'Kichiokan' znajdzie miejsce nawet w najmniejszych ogrodach na wybrzeżu śródziemnomorskim. Stworzysz wspaniałą kompozycję, łącząc ją z innymi roślinami ozdobnymi na suche stanowiska, takimi jak hesperaloes drobnokwiatowy czy „hesperaloes drobnokwiatowy”. Ta bylina, należąca do tej samej rodziny co agawy, tworzy kępę bardzo cienkich liści, ponad którymi latem rozwijają się eleganckie pędy kwiatostanowe o intensywnie koralowoczerwonej barwie. Warto sięgnąć także po bogatą gamę opuncji — słynnych opuncji o krótkotrwałych, lecz magicznie pięknych kwiatach, których bardzo graficzne formy doskonale skomponują się z niewielką agawą.