Agawa zwężona - Agave attenuata

Agawa Agave attenuata, nazywana agawą o szyi łabędzia lub agawą o lisim ogonie, to niewielki meksykański gatunek agawy, który zachwyca graficzną rozetą delikatnych, niebieskawozielonych liści oraz efektownym kwitnieniem na wysokich, wygiętych łodygach kwiatostanowych z żółtozielonymi kwiatami, od których pochodzi jego nazwa! W przeciwieństwie do innych agaw gatunek ten kwitnie co roku od kwietnia do czerwca, ale dopiero po kilku latach uprawy. Kolejną jego osobliwością jest to, że w dojrzałym wieku rozeta delikatnych, kruchych i pozbawionych kolców liści wyrasta z krótkiego, grubego pnia o wysokości około 10 cm. Nie jest mrozoodporna, dlatego w otwartym gruncie uprawiaj ją na skarpie, w ogrodzie skalnym lub przy ścianie skierowanej na południe, w towarzystwie innych egzotycznych sukulentów, wyłącznie w cieplejszych regionach. Gdzie indziej wybierz uprawę w skrzynkach lub donicach, które można przenosić w osłonięte miejsce na czas mrozów. Jako bylina z suchych i gorących siedlisk wymaga bardzo przepuszczalnej, lekkiej gleby i pełnego słońca.

Pochodząca z gór położonych na wysokości od 1900 do 2500 m w centralnej części Meksyku agawa Agave attenuata jest przede wszystkim gatunkiem botanicznym przystosowanym do klimatu górskiego i półpustynnego. Mimo to jest mrozoodporna tylko do -1 °C. Należy do rodziny agawowatych, podobnie jak jukka i tuberoza. Ten wieloletni sukulent zielny ma kłącza zdolne do wytwarzania odrostów, ale prawie nie tworzy pędów nadziemnych. Składa się z trójkątnych, wąskich, wydłużonych, delikatnych i świeżo wyglądających niebieskawozielonych liści o długości 60 cm, zwężających się ku końcom i bardzo łatwo łamiących się. Ich brzegi nie mają kolców. Kwitnienie przypada na okres od kwietnia do czerwca. Kwiatostany mają postać obszernych kłosów żółtozielonych kwiatów, o długości od 1,5 do 4 m, przypominających kwiatostany pustynnika, lecz wygiętych na kształt „szyi łabędzia”. To jedyny gatunek agawy określany jako polikarpiczny — w ciągu życia kwitnie wielokrotnie, w przeciwieństwie do innych agaw, które zamierają po jednym kwitnieniu.

W łagodnym klimacie agawa znajdzie miejsce w dużym ogrodzie skalnym, na suchej skarpie lub na podwyższonej rabacie, której glebę wzbogacono żwirem albo piaskiem gruboziarnistym. Można zestawić ją z odpornymi na mróz opuncjami, takimi jak Opuntia humifusa Millevaches, z dużą zapaliczką pospolitą, dość mrozoodpornymi kaktusami kolumnowymi (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata) oraz roślinami okrywowymi, takimi jak karłowe bylice, Rhodanthemum i Ajania pacifia — wszystkie są równie mało wymagające. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów posadzą ją w bardzo dużej donicy na tarasie, starannie wybierając najbardziej osłonięte i nasłonecznione miejsce, aby stworzyć kompozycję inspirowaną ogrodami zamkniętymi i tarasami kwitnącymi na końcu świata. 

Agawa jest również rośliną jadalną, z której w Meksyku wytwarza się mezcal — napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji bogatego w cukry soku. Wykorzystuje się ją także w medycynie tradycyjnej w Meksyku, Brazylii i Indiach. Ma potwierdzone właściwości przeciwgrzybicze. Jej bardzo miododajne i nektarodajne kwiatostany przyciągają liczne owady zapylające.