Echinopsis atacamensis subsp. pasacana - Przegorzaniec

Echinopsis pasacana, nazywany kaktusem kandelabrowym, to spektakularny gatunek pochodzący z argentyńskich i boliwijskich Andów. Smukły, tworzący kolumnę pokrytą złocistymi cierniami i rozgałęziający się z wiekiem, doskonale prezentuje się w mineralnych lub suchych ogrodach. Można go zaaklimatyzować w otwartym gruncie, w śródziemnomorskiej skale. Warto wyeksponować go także na tarasie lub balkonie, w dużej i szerokiej donicy. Mrozoodporny do -10°C w suchej glebie, znosi suszę i wymaga niewielkiej pielęgnacji.

Echinopsis pasacana (syn. Trichocereus pasacana) należy do rodziny kaktusowatych. Pochodzi z andyjskich regionów Ameryki Południowej, głównie z Argentyny (prowincje Jujuy, Salta, Catamarca i Tucumán) oraz Boliwii (departamenty Potosí i Tarija). Występuje na wysokości od 2000 do 4000 metrów, gdzie rośnie na skalistych i suchych zboczach wysokich gór. Klimat jego siedliska jest suchy i półpustynny, charakteryzuje się dużymi wahaniami temperatury między dniem a nocą. Temperatury w ciągu dnia mogą latem osiągać 30°C, natomiast zimą nocą czasami spadają do -7°C do -10°C. Roczne opady są niewielkie (100 do 250 mm/rok) i koncentrują się w ciągu kilku miesięcy. Powietrze jest tam suche, a słońce silne; regularnie wieją też wiatry. Echinopsis pasacana rozwija rozległy i głęboki system korzeniowy, przystosowany do warunków siedliska. Dzięki niemu skutecznie pobiera wodę z dobrze przepuszczalnych gleb i mocno zakotwicza się w często stromym, skalistym podłożu.
Echinopsis pasacana to gatunek przystosowany do gleb piaszczystych, żwirowych lub kamienistych, zawsze dobrze przepuszczalnych. Toleruje skrajną suszę. Kaktus ten ma wyprostowany, kolumnowy pokrój, a jego grube pędy mogą osiągać 30 do 45 cm średnicy. W naturalnym siedlisku może przekraczać 10 metrów wysokości, jednak rośnie bardzo wolno (5 do 10 cm rocznie). W uprawie osiąga zazwyczaj 1,5 do 2 metrów w donicy oraz 3 do 5 metrów w otwartym gruncie po kilku dziesięcioleciach. Jego pędy mają od 18 do 22 wyraźnie zaznaczonych żeber, pokrytych wełnistymi areolami, z których wyrastają długie, sztywne ciernie, początkowo złociste, a z wiekiem szarawe. Starsze egzemplarze często się rozgałęziają, przybierając kształt kandelabru. Kwitnienie przypada od kwietnia do lipca. W uprawie kwitnienie jest uwarunkowane zimowym okresem spoczynku w suchych warunkach i w niskiej temperaturze, najlepiej od 7 do 10°C. Kwiaty Echinopsis pasacana są duże; osiągają od 10 do 14 cm długości. Mają różowawobiałą barwę i rozwijają się po bokach pędów. Łatkę kwiatową pokrywają długie, czarniawe włoski. Te nocne kwiaty otwierają się wieczorem i pozostają otwarte przez 18 do 40 godzin. Wydzielają subtelny zapach, który przyciąga zapylacze. Ze względu na powolny wzrost Echinopsis pasacana osiąga dojrzałość kwitnienia dopiero po kilku dziesięcioleciach.
Po zapyleniu roślina wytwarza okrągłe owoce o długości do 5 centymetrów. Owoce te mają ciemnozieloną barwę i są gęsto pokryte włoskami. Są również jadalne. W Ameryce Południowej tego kaktusa zapylają nietoperze żywiące się nektarem oraz duże nocne owady, takie jak niektóre zawisaki. U nas zapylanie mogą czasami zapewniać niektóre gatunki: ćmy, między innymi zawisak powojowiec i fruczak gołąbek, odwiedzające wybrane kwiaty nocne, lub niektóre chrząszcze przyciągane zapachem kwiatów. Jeśli roślina nie wytwarza owoców samoistnie, możesz zastosować zapylanie ręczne. Wystarczy pobrać pędzelkiem pyłek z jednego kwiatu i nanieść go na słupek innego kwiatu.

Echinopsis pasacana uprawiany w donicy jest doskonale przystosowany do życia w ruchu: od wiosny do jesieni może przebywać na zewnątrz, aby korzystać ze słońca, a zimą należy go wnosić do pomieszczenia, żeby uniknąć mrozu. Zapewnij mu pełne słońce, dobrze przepuszczalne podłoże i podlewanie w dłuższych odstępach, a przed spadkiem temperatury poniżej 0°C przenieś go do jasnego i suchego miejsca.

Echinopsis pasacana to imponująca roślina, ale jej uprawa wymaga cierpliwości. Odwdzięcza się uważnemu ogrodnikowi niezwykłą urodą i odpornością. W sprzyjającym klimacie kaktus ten zadomowi się w dużej skale, na rabacie żwirowej lub na obrzeżach suchego ogrodu. Jego odważna, samotna sylwetka wspaniale wyróżnia się na mineralnym tle. Możesz otoczyć go kilkoma trawami „włosami na wietrze”, takimi jak ostnica powabna, dorodnymi agawami, hesperaloes drobnokwiatowy oraz innymi pustynnymi roślinami, takimi jak Dasyliriony. Ten wspaniały kaktus możesz z powodzeniem uprawiać w szerokiej donicy na tarasie, starannie wybierając dla niego najbardziej słoneczne i ciepłe miejsce, co pozwoli osłonić go przed zimowymi opadami.