Kosaciec bródkowy Donegal

Kosaciec bródkowy 'Donegal' należy do kosatców pośrednich, niższych od wysokich kosatców i kwitnących wcześniej. Choć jego kwiaty są nieco mniejsze niż kwiaty wysokich kosatców, jest ich równie dużo i są równie urocze. Korony kwiatowe są pięknie pofalowane, mają delikatny, pastelowy różowofioletowy kolor, podkreślony intensywniejszym fioletem w środku kwiatu, gdzie kryje się piękna, puszysta bródka w odcieniu lawendowego błękitu. Ta odmiana, nosząca nazwę jednego z najdzikszych i najpiękniejszych regionów Irlandii, jest również odporna na niekorzystne warunki pogodowe i lepiej sprawdza się w ogrodach narażonych na wiatr.

Kosaciec 'Donegal' to bylina kłączowa, która rozwija się od wiosny i tworzy elegancko wyprostowane kępy, a jej ulistnienie zanika zimą. Należy do rodziny kosaćcowatych. Jest jednym z licznych kultywarów uzyskiwanych od stuleci. Jego kontrowersyjne pochodzenie wciąż jest przedmiotem dyskusji, między innymi ze względu na liczbę chromosomów potencjalnych przodków. Warto wiedzieć, że kosatce bródkowe wywodzą się z Europy. Są to rośliny gleb wapiennych, spragnione słońca, a ich kłącza muszą „piec się” latem, aby mogły zakwitnąć. Zwykle wymagają co najmniej 6 godzin słońca dziennie. Kosatce pośrednie powstały w wyniku krzyżowania kosatców niskich z wysokimi. W przeciwieństwie do kosatców rabatowych kwitną tuż po kosatcach niskich, zwykle w kwietniu lub na początku maja.

'Donegal' osiąga 50–53 cm wysokości w okresie kwitnienia i ma kilka pąków na jednej łodydze kwiatowej. Z czasem kępa będzie się rozrastać bez teoretycznego ograniczenia, ponieważ kłącza w jej środku będą stopniowo zamierać, ustępując miejsca kłączom zewnętrznym. Ulistnienie tworzą długie i szerokie liście mieczowate, sinozielone, z równoległymi nerwami. W marcu i kwietniu pojawiają się mocne, grube łodygi kwiatowe, które w kwietniu i maju wydadzą kwiaty o średnicy 10–13 cm, rozwijające się od wierzchołka ku niższym rozgałęzieniom. Kolor tej rośliny, jak zawsze u kosatców bródkowych, podkreśla opalizująca faktura wyprostowanych płatków oraz przewieszających się działek kielicha. Kwiaty odmiany 'Donegal' są lekko pachnące.

Hodowca: Keppel, 1997.

Nagrody: HM (Honorable Mention) w 2000 roku.

Do towarzystwa kosatców warto wybierać rośliny zgodnie z ich wymaganiami (stanowisko, gleba...), ich „przyjaznym” dla kosatców pokrojem (rośliny niskie lub o lekkim ulistnieniu) oraz dekoracyjną komplementarnością (wygląd, termin kwitnienia). Na przykład gaury będą rzucać niewiele cienia na kosatce i przez całe lato zachowają atrakcyjny wygląd przekwitającej rabaty z kosatcami. Pozłotki, podobnie jak kosatce, zadowolą się suchą glebą latem. Pelargonie, szałwie i Libertia również bardzo dobrze komponują się z kosatcami. Skarpy i brzegi tarasów oporowych można umocnić gęstym nasadzeniem dawnych, odpornych odmian diploidalnych, które wymagają niewielkiej pielęgnacji. Jeśli ważniejszy jest efekt dekoracyjny, a dostęp do roślin w celu ich pielęgnacji jest możliwy, można wybrać nowsze odmiany, na przykład kosatce pośrednie, które są mniej narażone niż wysokie na dosłowne powalenie przez wiatr i deszcz.

U podnóża muru względna osłona przed wiatrem pozwala sadzić wysokie kosatce. Oczywiście z przodu można posadzić niższe i wcześniej kwitnące odmiany.

Obrzeże ogrodowe: królestwo wczesnych, niskich kosatców o wysokości poniżej 40 cm, a także kosatców pośrednich (pod względem wysokości i terminu kwitnienia) oraz kosatców rabatowych, średniej wysokości, lecz kwitnących jednocześnie z wysokimi.

Obrzeże rabaty: domena kosatców rabatowych, ale także niskich, zależnie od okoliczności.

Rabata mieszana: można wykorzystać kosatce o dowolnej wysokości, dobierając je do dostępnego miejsca (pierwszy plan, tło) oraz wysokości sąsiednich roślin.

Rabata z kosatcami, irysarium: raj dla miłośnika kosatców, w którym wybór odmian (kształt, kolor, zapach...) odzwierciedla indywidualne upodobania. Wykorzystanie całej gamy kosatców bródkowych pozwala uzyskać wiosną kwiaty przez dwa i pół miesiąca. Wybór kosatców powtarzających kwitnienie zapewnia dodatkowe kwiaty pod koniec lata lub jesienią, zależnie od klimatu.

Warzywnik można ozdobić kilkoma kępami lub obrzeżami z kosatców, ponieważ jest to również tradycyjne miejsce rodzinnej uprawy kwiatów na kwiat cięty.