Kosaciec bródkowy Shah Jehan

Kosaciec bródkowy 'Shah Jehan', zwany również wielkokwiatowym kosaćcem ogrodowym, to stara odmiana, która po wprowadzeniu na rynek w 1932 roku wzbudziła ogromne zainteresowanie wśród miłośników kosaćców. Jego smukłe, wyprostowane łodygi w maju pokrywają kwiaty o wyszukanej formie, wprawdzie niewielkie, lecz zachwycające bogatymi i intensywnymi barwami, trudnymi do opisania. Składają się one z białych płatków z błękitnym nalotem, górujących nad fioletowymi działkami kielicha z purpurowym środkiem. Gardziel kwiatu ma barwę od złocistożółtej do płowej, jest żyłkowana granatowo i ozdobiona jaskrawopomarańczowymi bródkami. Roślina szybko tworzy okazałe, eleganckie i bardzo silnie rosnące kępy. Ten historyczny, pełen klasy kosaciec doskonale sprawdza się w nieco dzikich lub trudnych zakątkach ogrodu, w towarzystwie białych kwiatów.

Kosaciec 'Shah Jehan' to kłączowa bylina zrzucająca liście, która od wiosny tworzy wyprostowane, kępiaste kępy. Należy do rodziny irysowatych. Jest jednym z licznych kultywarów otrzymywanych od stuleci, a jego kontrowersyjne pochodzenie wiąże się z dyskusją na temat liczby chromosomów potencjalnych przodków. Warto zapamiętać, że kosaćce bródkowe mają europejskie pochodzenie. Ten kosaciec osiąga znaczne rozmiary: w okresie kwitnienia dorasta do 85–90 cm wysokości i wytwarza liczne smukłe, ostro zakończone pąki. Z czasem kępa będzie rozrastać się bez teoretycznych ograniczeń, ponieważ kłącza w jej środku będą się ogałacać, ustępując miejsca kłączom zewnętrznym. Kosaciec 'Shah Jehan' ma elegancki, wyprostowany pokrój i tworzy gęstą kępę. Liście są długie, mieczowate, sinozielone i bardzo silnie unerwione. W kwietniu pojawiają się łodygi kwiatowe, które w maju rozwiną kwiaty zakwitające od wierzchołka ku niżej położonym rozgałęzieniom. Ubarwienie tej rośliny, jak zawsze u kosaćców bródkowych, podkreśla faktura płatków i działek kielicha, tutaj wyjątkowo aksamitna. Warto również wspomnieć, że kwiaty są bardzo dobrze pachnące.

Wyhodowany przez W. Neela w 1932 roku.

Rośliny towarzyszące kosaćcom należy dobierać pod kątem ich wymagań (stanowisko, gleba...), „szacunku” dla roślinności kosaćców (rośliny niskie lub o lekkich liściach) oraz dekoracyjnego uzupełniania się (wygląd, termin kwitnienia). Na przykład Gaura będą rzucać niewiele cienia na kosaćce i przez całe lato zachowają atrakcyjny wygląd przekwitłej rabaty kosaćców. Pozłotki zadowolą się, podobnie jak kosaćce, suchą i ubogą glebą. Pelargonie, szałwie i Libertia również bardzo dobrze komponują się z kosaćcami. Skarpy i obrzeża tarasów oporowych można ustabilizować gęstym nasadzeniem starych odmian diploidalnych, które mogą pozostawać w jednym miejscu i wymagają niewielkiej pielęgnacji. Jeśli najważniejszy jest efekt dekoracyjny, a dostęp do roślin w celu ich pielęgnacji jest możliwy, można wybrać nowsze odmiany, na przykład kosaćce pośrednie, które są mniej narażone na przewracanie niż odmiany wysokie.

Przy murze względna osłona przed wiatrem pozwala uprawiać wysokie kosaćce. Można je oczywiście sadzić na pierwszym planie przed odmianami niższymi i wcześniejszymi.

Obrzeża ogrodowe: można wykorzystać całą gamę odmian, od wczesnych, karłowych kosaćców o wysokości poniżej 40 cm, po wysokie kosaćce dorastające do ponad 75 cm i kwitnące w maju, a także odmiany pośrednie pod względem wysokości i terminu kwitnienia oraz kosaćce obrzeżowe, średniej wielkości, lecz kwitnące w tym samym czasie co odmiany wysokie. Wystawione na silne działanie wiatru wysokie kosaćce mogą się przewracać, jeśli nie zostaną podparte.

Obrzeże rabaty: miejsce dla kosaćców obrzeżowych, ale także karłowych, zależnie od okoliczności.

Rabata mieszana: można wykorzystać odmiany o każdej wysokości, dobierając je do dostępnego miejsca (pierwszy plan, tło) oraz rozmiarów sąsiadujących roślin.

Rabata kosaćców, irysarium: raj dla miłośnika kosaćców, w którym wybór i rozmieszczenie odmian (forma, kolor, zapach...) odzwierciedlają indywidualny gust. Wykorzystanie całej gamy kosaćców bródkowych pozwala cieszyć się kwiatami przez dwa i pół miesiąca wiosną. Wybór odmian powtarzających kwitnienie zapewnia kilka dodatkowych kwiatów pod koniec lata lub jesienią.

Warzywnik można urozmaicić kilkoma kępami lub obrzeżami z kosaćców, ponieważ jest to również tradycyjne miejsce rodzinnej uprawy kwiatów na bukiety.