Kosaciec bródkowy Stellata

Iris germanica 'Stellata' to stara odmiana niezbyt wysokiego kosaćca bródkowego, dziś ponownie doceniana za swoją żywotność oraz wyrazistość i świetlistość małych żółto-fioletowych kwiatów, tak odmiennych od ogromnych, falbaniastych koron nowoczesnych odmian. 'Stellata' ma cały urok dawnych diploidalnych kosaćców, które dodają tyle wdzięku starym ogrodom: jest bujną i niewymagającą rośliną, która wiosną tworzy liczne, ogólnie dwubarwne kwiaty.

Kosaciec 'Stellata' to bylina kłączowa, która od wiosny rozwija się w elegancko wzniesione kępy, a jej liście zanikają zimą. Należy do rodziny kosaćcowatych. Jest jednym z licznych kultywarów otrzymywanych od stuleci, o niepewnym pochodzeniu, którego kwestie wciąż rozpatruje się w związku z liczbą chromosomów potencjalnych przodków. Warto pamiętać, że kosaćce bródkowe mają europejskie pochodzenie. Są to rośliny gleb wapiennych, spragnione słońca, których kłącza muszą „piec się” latem, aby mogły zakwitnąć. Zwykle wymagają co najmniej 6 godzin słońca dziennie.

'Stellata osiąga od 45 do 60 cm wysokości w okresie kwitnienia. Każda łodyga wytwarza liczne pąki. Z czasem kępa będzie rozrastać się bez teoretycznego ograniczenia, ponieważ kłącza w jej centrum będą się przerzedzać na korzyść kłączy zewnętrznych. Ulistnienie tworzą długie i szerokie liście mieczowate, sinozielone, z równoległymi nerwami. Nasada liści jest purpurowa. W kwietniu pojawiają się smukłe i mocne łodygi kwiatowe, które w maju (w zależności od roku między 5 a 20 maja) wydadzą małe, pojedyncze kwiaty rozwijające się od wierzchołka ku niżej położonym rozgałęzieniom. Płatki są słomkowożółte, działki kielicha białe, fioletowopurpurowo prążkowane, z delikatną jasnożółtą obwódką. Bródki są szerokie i dość intensywnie żółte.

Pochodzenie niepewne – prawdopodobnie identyczna z odmianą 'Loreley' (Goos & Koenemann, około 1909 r.) 

Do towarzystwa dla kosaćców wybierzemy rośliny, kierując się ich wymaganiami (stanowisko, gleba...), ich „przyjaznym” dla kosaćców pokrojem (niskie rośliny lub lekkie ulistnienie) oraz dekoracyjną komplementarnością (wygląd, termin kwitnienia). Na przykład gaury będą rzucać kosaćcom niewiele cienia i zachowają atrakcyjny wygląd rabaty z przekwitłymi kosaćcami przez całe lato. Pozłotki zadowolą się, podobnie jak kosaciec, suchą latem glebą. Bodziszki, szałwie i Libertia również bardzo dobrze komponują się z kosaćcami. Skarpy i krawędzie tarasów oporowych można ustabilizować gęstym nasadzeniem starych odmian diploidalnych, które mogą pozostać na miejscu i wymagają niewielkiej pielęgnacji. Jeśli celem jest przede wszystkim efekt dekoracyjny, a dostęp do roślin w celu ich pielęgnacji jest możliwy, można wybrać odmiany nowocześniejsze, na przykład pośrednie, które w mniejszym stopniu niż wysokie będą narażone na dosłowne położenie na ziemi przez wiatr i deszcz.

Warzywnik można urozmaicić kilkoma kępami lub obwódkami z kosaćców, ponieważ jest to również klasyczne miejsce rodzinnej uprawy kwiatów na bukiety.