Lepnica biała - Silene latifolia subsp. alba

Silene latifolia subsp. alba, znana pod nazwą zwyczajową lepnica biała, to krótkowieczna bylina lub roślina dwuletnia, często spotykana we Francji na poboczach dróg i ścieżek. Latem wytwarza masowo białe kwiaty o 5 płatkach, niektóre z rozdętym kielichem, otwierające się i pachnące wieczorem, osadzone na kępie zielonych, eliptycznych liści. Odwiedzana przez liczne ćmy roślina doskonale nadaje się do ogrodów z rodzimymi gatunkami kwiatów, na rabaty lub do dużych obrzeży rabat. Bardzo mrozoodporna i niezwykle tolerancyjna, rozsiewa się spontanicznie i przystosowuje do wszystkich naszych klimatów.

Silene latifolia subsp. alba, której synonimami są Silene alba, Lychnis alba, Silene pratensis, Melandrium album, należy do rodziny goździkowatych. Jest dziko rosnącą rośliną występującą niemal w całej Francji, do wysokości 1 400 m n.p.m., na poboczach dróg i ścieżek, przy żywopłotach, przede wszystkim na glebach wilgotnych do suchych i wapiennych. Ta bylina rośnie dość szybko, a jej dorosły egzemplarz osiąga około 70 cm do 1 m wysokości i 30 cm szerokości. Wytwarza zdrewniałą karpę, lekko rozłogową, a także korzenie sięgające do 1 m w głąb gleby. Wiosną z karpy wyrasta kilka wzniesionych pędów pokrytych liśćmi od owalnych do lancetowatych, lekko owłosionymi, o nieco gumowatej fakturze i niebieskozielonej barwie. Liście u nasady mogą osiągać 12 cm długości. Obfite i długotrwałe kwitnienie przypada na okres od maja do lipca, zależnie od klimatu. Kwiatostan w postaci wierzchotki, rozwijający się na szczytach pędów, składa się z 3–20 kwiatów. Każdy kwiat, złożony z 5 gwiaździstych płatków, ma około 3 cm średnicy. Roślina jest dwupienna: kwiaty męskie mają wąski kielich, a żeńskie – kielich rozdęty. Kwiaty są białe. Owocem jest torebka o długości do 1,4 cm, ukryta w rozdęciu utworzonym przez zrośnięte działki kielicha, które pozostają na roślinie po kwitnieniu. Część nadziemna jest sezonowa i zasycha jesienią. Podobnie jak wiele innych lepnic, których kwiaty otwierają się dopiero o zmierzchu, roślina wydziela intensywny zapach przyciągający z dużej odległości ćmy, które przylatują wysysać nektar.

Uprawa lepnicy białej, nazywanej także lepcicą białą lub lepcicą łąkową, nie sprawia żadnych trudności, ponieważ roślina jest bardzo odporna na mróz i dobrze znosi letni niedobór wody, gdy tylko głęboko się ukorzeni. Nie brakuje pomysłów na jej zestawienie z innymi roślinami: można posadzić ją na dużej, naturalistycznej rabacie, na kwietnej łące lub w rabacie mieszanej w stylu angielskim. Jej sielskie kwitnienie doskonale podkreśla dziki urok traw, a także błękit perowskii lub czerwień jej amerykańskiej kuzynki, Silene regia. Pięknymi towarzyszkami będą także astry kwitnące latem, podobnie jak jeżówki, osty czy wieloletnie słoneczniki, na przykład Helianthus salicifolius.

Zastosowanie w kuchni: kwiaty i liście są jadalne, gdy roślina ma młode pędy, jednak na dojrzałej roślinie stają się gorzkie i potencjalnie toksyczne ze względu na zawartość saponiny. Młode liście są lekko słodkie. Można je wykorzystywać do sałatek, zup i zapiekanek.