Pierwiosnek omszony

Primula x pubescens, nazywana pierwiosnkiem łyszczakiem ogrodowym, to pierwiosnek, który w XVIII wieku wzbudzał ogromne zainteresowanie kolekcjonerów. Ta bylina pochodzenia ogrodniczego tworzy rozety grubych, skórzastych liści o barwie od zielonej do szarozielonej, mniej lub bardziej oprószonych białym nalotem. Na szczytach krótkich łodyg kwiatostanowych rozwija bukiety różowych do ciemnopurpurowych, niemal czarnych kwiatów, jakby posypanych mąką i rozświetlonych dużym żółtym oczkiem. Kwitnie w kwietniu i maju, w półcieniu lub na słońcu, na każdej glebie wilgotnej do umiarkowanie suchej, żyznej. Nadaje się do ogrodów skalnych, na kolorowe obrzeża rabat oraz do obsadzania koryt i doniczek.

Primula x pubescens należy do rodziny pierwiosnkowatych, podobnie jak wszystkie pierwiosnki. Powstała w wyniku mutacji gatunku Primula auricula, która pojawiła się w XVIII wieku. Ten pierwiosnek z łańcucha alpejskiego, nazywany pierwiosnkiem łyszczakiem, zawdzięcza nazwę zimozielonym, omszonym i szarawym, lekko mięsistym liściom przypominającym „małe uszko”, stąd jego łacińska nazwa auricula. Ta bylina tworzy najpierw rozetę złożoną z zimozielonych liści o barwie od zielonej do szarozielonej, nagich lub oprószonych białym nalotem, o długości od 5 do 10 cm, odwrotnie jajowatych do lancetowatych, szerokich, całobrzegich lub ząbkowanych. Wiosną ponad liśćmi pojawiają się liczne baldachy złożone z 2 do 25 spłaszczonych, złocistożółtych, bardzo aromatycznych kwiatów, osadzonych na wysokości od 5 do 20 cm.

Pierwiosnek łyszczak ogrodowy ma natomiast kwiaty z dużym sercowatym oczkiem w jaśniejszym odcieniu żółci, czasem otoczonym ciemnym lub zielonym obrzeżeniem. Zaokrąglona korona, o średnicy od 15 do 25 mm, występuje w różnych aksamitnych barwach: białej, szarej, jasnozielonej, żółtej, różowej, czerwonej, lawendowej, purpurowej lub brązowej. Kwitnienie, mniej lub bardziej pachnące, przypada na kwiecień i maj, czasem trwa aż do czerwca. Ta w pełni mrozoodporna bylina tworzy rozłożyste kępy o szerokości 30 cm i wysokości 15 cm, z ukorzeniającymi się pędami, oraz rozety wzniesionych, grubych, skórzastych liści, zielonych do szarozielonych i mniej lub bardziej oprószonych białym nalotem.

Ten pierwiosnek jest rzadko spotykany we współczesnych ogrodach. Jego oryginalne, nieco wyrafinowane barwy sprawiają, że cieszy się szczególnym uznaniem kolekcjonerów. Preferuje gleby wilgotne do umiarkowanie suchych, także wapienne, występujące w ogrodach skalnych, lub próchniczne. Jest mrozoodporny do -40 °C, potrzebuje jednak tylko słonecznego stanowiska i gleby dobrze przepuszczalnej. Tworzy eleganckie, kolorowe obrzeża, których liście utrzymują się także zimą, a także efektownie ozdabia koryta. Dobrze komponuje się również z roślinami alpejskimi, takimi jak smagliczka, żagwin, gęsiówka, Primula wanda i vialii, a także z przywrotnikiem miękkim i tawułkami. Można go również uprawiać w doniczce, w świeżym i bogatym w materię organiczną podłożu.