Anthyllis vulneraria - Przelot pospolity

Przelot pospolity, po łacinie Anthyllis vulneraria, to roślina z rodziny bobowatych, znana ze swoich właściwości leczniczych. Jest również interesujący w ogrodzie ozdobnym ze względu na długie kwitnienie w kolorze żółtym, a rzadziej pomarańczowym lub czerwonawym, które wnosi barwę na skaliste rabaty i suche skarpy, czyli w miejsca, w których niewiele roślin dobrze rośnie. W ubogiej i suchej, nawet wapiennej glebie przelot pospolity rzeczywiście jest byliną i wysiewa się samoczynnie.

Anthyllis vulneraria to mniej lub bardziej długowieczna roślina zielna, bardzo mrozoodporna, pospolita na suchych łąkach i nieużytkach rozciągających się na rozległym obszarze od Ameryki Północnej po zachodnią Azję, przez Afrykę Północną i Europę. Można ją również spotkać na wybrzeżu oraz w Alpach, na wysokości do 3000 m. Ta roślina tworzy niewielką kępę o wysokości 25 cm, złożoną z łodyg ulistnionych. Owłosione liście różnią się wyglądem w zależności od położenia na łodydze: te u dołu są całobrzegie, natomiast wyżej położone są podzielone na nierówne listki, z większym listkiem końcowym. Kwitnienie trwa od maja–czerwca do września. Kwiaty motylkowe są zebrane w gęste, kuliste koszyczki, najczęściej żółte, ale czasem także czerwone, pomarańczowe, kremowe lub purpurowe, zależnie od rośliny. Każdy koszyczek otaczają przysadki przypominające małe liście. Kwiaty przyciągają motyle. Po zapyleniu tworzą się małe strąki, z których każdy zawiera jedno nasiono. Samosiewy często pojawiają się w żwirze, szczelinach między płytami, pęknięciach i tym podobnych miejscach.

Doskonała roślina pionierska na wapiennych, kamienistych i ubogich glebach, Anthyllis vulneraria rozwija długi korzeń palowy, który napowietrza glebę i poprawia jej przepuszczalność. Jej korzenie są siedliskiem bakterii wiążących azot z powietrza i wzbogacających glebę. Kwiaty stanowią doskonałe źródło pokarmu dla trzmieli i motyli ze względu na swój kształt oraz dużą zawartość nektaru. Cała roślina jest jadalna dla wielu zwierząt domowych, a także stanowi pokarm dla gąsienic kilku rodzimych gatunków motyli. To wystarczający powód, by zaprosić ją do ogrodu!

Przelot pospolity jest również nazywany koniczyną żółtą lub herbatą alpejską. W tradycyjnej farmakopei roślinę tę stosowano do leczenia ran, oparzeń i stanów zapalnych skóry. Przypisuje się jej także właściwości wspomagające trawienie oraz łagodzące kaszel.