Zawilec walcowaty - Anemone cylindrica

Zawilec cylindryczny to smukła bylina o obficie ulistnionych, błyszczących, zielonych liściach opadających na zimę, głęboko klapowanych. Latem rozwija miseczkowate, zielonkawobiałe kwiaty z żółtozielonymi pręcikami, po których pojawiają się owoce zebrane w kłosy walcowate, utrzymujące się aż do zimy. W przeciwieństwie do swoich kuzynek, zawilców gajowych, najlepiej rośnie w słońcu, w glebie od wilgotnej do suchej, piaszczystej, a nawet kamienistej. Tworzy kępę o wysokości około 60 m i szerokości 40 cm, idealną do ogrodów w naturalnym, dzikim stylu lub na skalniaki w półcieniu, które ozdobi od lata aż do zimy.

Zawilec cylindryczny należy do rodziny jaskrowatych. Pochodzi z północnych i wschodnich obszarów Stanów Zjednoczonych, gdzie rośnie na łąkach, nieużytkach, wzdłuż ścieżek i dróg oraz na lekko zalesionych terenach o piaszczystej glebie. Roślina tworzy wyprostowaną kępę pędów, które osiągają 60 cm wysokości w okresie kwitnienia, 30 cm wysokości części ulistnionej i rozrastają się na szerokość 30 cm. Kwitnienie przypada na lipiec i sierpień. Kwiaty pojedyncze nie mają płatków, lecz pięć białych działek kielicha o barwie przechodzącej w delikatny jasnożółty odcień. Środek kwiatu tworzy niewielki zielonkawy stożek otoczony licznymi pręcikami o złocistożółtych pylnikach. Po kwitnieniu nadal się utrzymuje, wydłużając się i przekształcając w zielonobrązowy, walcowaty kłos o długości od 2 do 4 cm. To właśnie ten owoc o kształcie naparstka nadał roślinie jej angielską nazwę zwyczajową „Thimbleweed”. Jesienią i zimą przekształca się on w kłębek przypominający watę, wypełniony drobnymi brązowymi nasionami. Zawilec ten wyrasta z kaudeksu, czyli zgrubiałej u nasady łodygi pełniącej funkcję organu spichrzowego. Liście odziomkowe, zebrane w kępy, są dłoniasto rozgałęzione i pokryte warstwą jedwabistych, białych włosków. Każdy liść dzieli się na 3–5 długich, spiczastych klap, które czasami rozgałęziają się jeszcze bardziej.

Zawilec cylindryczny preferuje stanowiska słoneczne do półcienistych, w glebie od wilgotnej do suchej, doskonale przepuszczalnej. Dobrze sprawdzi się w naturalnym, dzikim lub alpejskim ogrodzie, na skalniaku, w ogrodach żwirowych, na obrzeżu rabaty lub w korycie. Nie lubi sąsiedztwa zbyt bujnie rosnących roślin, które mogą go zagłuszyć. Wytwarza ponadto substancję allelopatyczną zwaną protoanemoniną, która hamuje kiełkowanie nasion i wzrost wielu gatunków roślin, a w kontakcie ze skórą może powodować podrażnienia. Z tego powodu podczas pracy z tą rośliną warto używać rękawic. Posadź zawilec cylindryczny w towarzystwie bylin o późnym kwitnieniu, takich jak nachyłki, driakwie lub goryczki, aby stworzyć swobodną i naturalną kompozycję.