Żeleźniak purpurowy - Phlomis purpurea

Phlomis purpurea, zwany także żeleźniakiem, to doskonała bylina na suche stanowiska. Jego białe, wełniste łodygi pokrywają zimozielone liście o szarozielonej barwie, latem nabierające srebrzystego odcienia i dekoracyjne przez cały rok. Pod koniec wiosny pojawiają się oryginalne kwiaty o bardzo delikatnej lilioworóżowej barwie, zebrane w piętrowo ułożone okółki. Łatwy w uprawie w pełnym słońcu, na ubogiej i dobrze przepuszczalnej glebie, na stałe zadomowi się w ogrodzie, nie wymagając wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Idealny do ogrodów skalnych, na podwyższone rabaty, a także oczywiście do bezpodlewania ogrodów śródziemnomorskich.

Phlomis należy do rodziny jasnotowatych, podobnie jak lawenda. Phlomis purpurea to gatunek botaniczny pochodzący z północno-zachodniej Afryki oraz południowej części Półwyspu Iberyjskiego. W naturze występuje w suchych, widnych zaroślach na wapiennej glebie, spotykanych niedaleko wybrzeża Morza Śródziemnego. Roślina ta rośnie do wysokości 1000 m n.p.m. Jej mrozoodporność oceniana jest na -9°C w krótkotrwałych spadkach temperatury, pod warunkiem uprawy w dobrze przepuszczalnej glebie.

Phlomis purpurea tworzy kępkę ulistnionych łodyg, która dość szybko osiąga 80–90 cm wysokości i 60–80 cm szerokości. Z czasem jego bryła korzeniowa rozrasta się dzięki odrostom wyrastającym z korzeni. Ostatecznie roślina pokrywa ziemię. Kwitnienie trwa od maja do czerwca, a zależnie od klimatu może przypadać także od czerwca do lipca. W górnej części łodyg pojawiają się okółki dwuwargowych kwiatów. Te kwiaty, przypominające wygięte hełmy, mają około 2–3 cm. Ich barwa to bardzo delikatny lilioworóżowy odcień, harmonizujący z migdałowozieloną barwą liści. Ulistnienie zachowuje się przez zimę w rejonach śródziemnomorskich oraz tam, gdzie mrozy są łagodne. Jest bardzo dekoracyjne i składa się z wąskich, lancetowatych, omszonych liści. Ich wierzchnia strona jest szarawozielona, a spód jeszcze jaśniejszy, srebrzystoszary. Liście będą tym jaśniejsze, im cieplej i bardziej sucho będzie wokół rośliny.

W ogrodzie Phlomis purpurea najlepiej rośnie w pełnym słońcu, na bardzo dobrze przepuszczalnej, najlepiej ubogiej i kamienistej glebie. W chłodniejszych regionach należy koniecznie znaleźć dla niego bardzo osłonięte stanowisko i posadzić go w podłożu o doskonałym drenażu. Phlomis purpurea znakomicie komponuje się z innymi bylinami do ogrodów skalnych, takimi jak lawenda, czystki, lebiodki czy rozmaryn. Naturalnie odnajdzie się w bezpodlewowym ogrodzie śródziemnomorskim. Dobrze pasuje także do ogrodu naturalistycznego lub ogrodu mineralnego.