Paprotnik bożonarodzeniowy - Polystichum acrostichoides

Paprotnik bożonarodzeniowy (Polystichum acrostichoides) to bardzo rozpowszechniona paproć naziemna, występująca na preriach Ameryki Północnej. Swoją nazwę zawdzięcza długim, zimozielonym i skórzastym liściom paproci o ciemnozielonej barwie, które pozostają ozdobne nawet w środku zimy. Wiosną u nasady pojawiają się piękne, srebrzystobiałe pastorały, które rozwijają się w młode liście paproci o metalicznym połysku, a następnie wyrastają w idealną rozetę, ciemniejąc w ciągu lata. To jeden z nielicznych gatunków tolerujących suche gleby. Potrafi także dostosować się do wielu warunków uprawy. Łatwo naturalizuje się między niskimi krzewami lub pod drzewami o umiarkowanym wzroście.

Paprotnik bożonarodzeniowy jest jedną z najczęściej spotykanych paproci w Ameryce Północnej, gdzie występuje w bardzo różnych siedliskach. To bylina z rodziny nerecznicowatych, blisko spokrewniona z nerecznicą samczą. Polystichum acrostichoides tworzy gęstą kępę o fontannowym pokroju, osiągającą 40–60 cm wysokości i szerokości. Liście paproci płonne tworzą zewnętrzną, miękką i przewieszającą się rozetę, natomiast liście paproci płodne, wzniesione i wąskie, tworzą jej środek. Dorosłe liście paproci są charakterystyczne i przypominają dużą paprotkę zwyczajną: są skórzaste, lancetowate i zimozielone, osiągają 30–80 cm długości oraz 5–12 cm szerokości. Są pierzaste i złożone z 20–35 par listków. Zarodniki powstają na małych listkach znajdujących się w górnej części liścia paproci. Młode pastorały pojawiające się wiosną mają piękny, srebrzysty kolor. Płożące się kłącza tej paproci pozwalają jej w ciągu kilku lat tworzyć piękne kolonie.

Polystichum to bardzo zróżnicowany i szczególnie dekoracyjny rodzaj, którego większość gatunków i odmian zdobi ogród przez cały rok. Paprotnik bożonarodzeniowy dostosowuje się do wielu warunków, dzięki czemu pasuje do każdego ogrodu i jest dostępny dla każdego ogrodnika, zarówno w chłodniejszych, jak i cieplejszych regionach. Uprawiamy go między skałami w naszym cienistym, chłodnym ogrodzie skalnym. Jego duże, lśniące liście paproci pozwalają tworzyć piękne kompozycje na świąteczne stoły, gdy kwiatów jest niewiele. W lesie można zestawiać go z prostymi roślinami, takimi jak ruszczyk, ostrokrzewy, mahonie czy irgi. Na zacienionej skarpie będzie dobrze wyglądał w sąsiedztwie języczników zwyczajnych lub mocnego i mało wymagającego iglaka, takiego jak mikrobiota syberyjska. Na bardziej wyrafinowanej rabacie można posadzić go na przykład z fuksjami, tojeściami i warkocznicami dwubarwnymi.