Blechnum fluviatile

Podrzeń fluviatile to niezwykle ozdobna paproć pochodząca z Nowej Zelandii. Nazywana paprocią gwiaździstą, tworzy rozety bardzo wydłużonych liści paproci, których listki mają oryginalny, owalny lub niemal okrągły kształt. Te płonne liście paproci o pięknej, intensywnie zielonej barwie elegancko rozchylają się na boki, nadając roślinie rozłożysty pokrój, podczas gdy ze środka niemal pionowo wyrastają brązowe liście paproci zarodnikonośne. Bardzo dobrze czuje się w wilgotnym klimacie, w glebie próchnicznej o odczynie kwaśnym i na stanowisku półcienistym. Wykazuje całkiem dobrą mrozoodporność, do -10°C.

Podrzeń dał nazwę niewielkiej rodzinie podrzeniowatych, obejmującej 23 inne rodzaje paproci występujące naturalnie na znacznej części powierzchni Ziemi. Wielu przedstawicieli tej rodziny znajduje zastosowanie w ogrodach, między innymi Woodwardia fimbriata, o pięknym, bujnym i bardzo głęboko podzielonym ulistnieniu. Rodzaj Blechnum obejmuje około 200 gatunków, pochodzących w większości z półkuli południowej (Nowa Zelandia, Australia, Chile). Ich ulistnienie tworzą zimozielone, jednokrotnie pierzaste liście paproci, czyli podzielone tylko na jednym poziomie. Nerw główny liścia paproci podtrzymuje zatem listki, które u liści złożonych pełnią funkcję podobną do listków (robinii na przykład). Niektóre paprocie, takie jak pióropusznik strusi, czyli Matteucia pensylvanica, określa się jako dwupierzaste, ponieważ ich listki są dodatkowo podzielone na mniejsze listki, co nadaje tym roślinom często bardzo puszysty, pierzasty wygląd. U rodzaju Blechnum wyróżnia się również wyprostowane liście paproci zarodnikonośne o wąskich listkach oraz bardziej rozłożyste liście paproci płonne o szerszych listkach.
Blechnum fluviatile (synonim Cranfillia fluviatilis) to gatunek opisany stosunkowo niedawno, w 1979 roku, przez nowozelandzkiego botanika specjalizującego się w paprociach. Nie jest on jednak związany wyłącznie z Nową Zelandią, ponieważ występuje również w południowo-wschodniej Australii, na Tasmanii, Borneo, w Papui-Nowej Gwinei i na Sumatrze. W Nowej Zelandii rośnie do wysokości 1150 m n.p.m. na obszarach nizinnych i górskich, z wyjątkiem terenów suchych. Szczególnie dobrze rozwija się w lasach bukowych, lasach z udziałem Agathis (iglastego drzewa endemicznego dla Wyspy Północnej), Podocarpus, a niekiedy także sosen lub wierzb. Występuje na wilgotnych i zacienionych glebach leśnych, na brzegach cieków wodnych, jezior i mokradeł, a także na wilgotnych łąkach. Rozprzestrzenia się stopniowo dzięki sieci kłączy.
Posadzony w ogrodzie Blechnum fluviatile rośnie powoli, tworząc rozetę o wysokości 50 cm i szerokości od 80 do 100 cm. U tego gatunku wyraźnie zaznacza się dymorfizm: płonne liście paproci o pięknej, intensywnie zielonej barwie są elastyczne, podczas gdy ciemnobrązowe liście paproci zarodnikonośne są sztywne i wyrastają ze środka rośliny niemal pionowo. Osiągające około 50 cm długości liście paproci płonne są bardzo wąskie i nie przekraczają 5–6 cm szerokości. Osadka, czyli nerw główny liścia paproci, ma mniej lub bardziej ciemnobrązową barwę i jest pokryta włoskami. Po obu jej stronach wyrastają listki o owalnym lub zaokrąglonym kształcie, których brzegi są delikatnie ząbkowane. Grafika tej paproci jest niezwykle efektowna i przywodzi na myśl odległe krainy subtropikalne.

Blechnum fluviatile jest dobrze przystosowany do warunków panujących na atlantyckim wybrzeżu, gdzie znajdzie wilgotne warunki, które szczególnie lubi, oraz łagodne zimy. Z łatwością stworzysz bardzo egzotyczną kompozycję, łącząc go z innymi charakterystycznymi roślinami, takimi jak Fatsia – niewielkim krzewem o wyjątkowo pięknych, dłoniasto klapowanych liściach, który podobnie jak on lubi cień i chłód. Kilka egzemplarzy Farfugium, byliny o niezwykłym ulistnieniu, doskonale uzupełni tę kompozycję. Aby dodać jej odrobinę koloru, pomyśl o Hedychiums, czyli ozdobnych imbirach. Trudno zdecydować, co podziwiać w nich bardziej: piękne zielone ulistnienie czy efektowne kwiatostany o intensywnych barwach, przywodzące na myśl tropiki.