Palczatka miotlasta - Schizachyrium scoparium

Palczatka miotlasta to wieloletnia trawa o trudnej do wymówienia nazwie, mało znana i rzadko uprawiana w naszych ogrodach. Jest jednak jedną z najpiękniejszych, ponieważ jej ulistnienie zmienia kolor wraz z porami roku. Roślina tworzy wyprostowaną kępę, zieloną wiosną, która latem stopniowo nabiera niebieskiego odcienia, a jesienią rozjarza się ognistymi barwami pomarańczu i purpury. Bardzo późne kwitnienie pojawia się wśród już wielobarwnych liści w postaci delikatnych kwiatostanów, początkowo nieśmiałych, które później, wysychając w świetle, odsłaniają srebrzystą barwę. Ten gatunek botaniczny jest w pełni mrozoodporny, dobrze rośnie w przepuszczalnej, nawet ubogiej glebie i w pełnym słońcu, wnosząc lekką i niezwykle malowniczą nutę do grup krzewów oraz bylin.

Palczatka miotlasta, dawniej nazywana Andropogon scoparius, należy do rodziny wiechlinowatych. Jest endemitem wyżynnych równin Ameryki Północnej, ale występuje również od Quebecu po Meksyk. Silnie rosnąca, przyzwyczajona do ostrej konkurencji z innymi roślinami i dobrze przystosowana do trudnych warunków, bez problemu znosi chłód i suszę, a także dobrze radzi sobie w ubogiej glebie. Tworzy kępę o wysokości od 80 cm do 1 m w okresie kwitnienia i szerokości 50 cm. Powoli się rozrasta, tworząc krzewiasty pokrój z wyprostowanymi pędami. Składa się z podstawowej rozety miękkich, równowąskich liści oraz wyprostowanych łodyg, wśród których późnym latem lub jesienią pojawiają się delikatne kwiatostany. Są to wąskie grona o długości od 3 do 15 cm, z zaostrzonymi kłoskami, początkowo białymi, które dojrzewając, przybierają popielatą lub srebrzystą barwę. Około połowy września cała roślina zabarwia się na purpurowoczerwono, z fioletowymi refleksami. Kolory te stają się coraz intensywniejsze aż do listopada, po czym roślina przybiera miedzianobrązową barwę. Zabarwienie jest tym wyraźniejsze, im większe są dobowe wahania temperatur jesienią.

Palczatka miotlasta ma ogromną przewagę nad wieloma innymi trawami: zachowuje wyprostowany pokrój i nie pokłada się, dzięki czemu pozostaje ozdobna aż do środka zimy. Znosi niemal wszystko poza ciężką, podmokłą glebą, dlatego doskonale sprawdza się w ogrodach suchych oraz na nieurodzajnych, ubogich lub piaszczystych glebach. Dobrze komponuje się z hyzopami, kocimiętkami, szałwiami krzewiastymi i bylicami. Dla uzyskania kontrastu form można zestawić ją z hybrydowymi dziewannami lub malwami. Nic dziwnego, że ta wspaniała roślina znalazła swoje miejsce na naszych rabatach, wśród śmiałków o bardzo jasnej, złocistej barwie jesienią.