Pomarańcza gorzka Bizzaria

Pomarańcza gorzka Bizzaria, nazywana także „Bizzaria z Florencji”, to prawdziwa ciekawostka botaniczna, równie ozdobna, co fascynująca. Ten rzadki cytrus, będący wynikiem połączenia cedratu (Citrus medica) i gorzkiej pomarańczy (Citrus x aurantium), wyróżnia się wyjątkowymi owocami. Ten elegancki krzew ma piękne, zimozielone liście, wytwarza białe kwiaty o słodkim zapachu, a następnie naprawdę osobliwe owoce. Dzięki tym walorom doskonale nadaje się do ozdabiania ogrodów w rejonach o łagodnym klimacie oraz nasłonecznionych tarasów. Odmiana ta jest mrozoodporna do około -7 °C, dlatego uprawa w otwartym gruncie jest możliwa jedynie w łagodnym klimacie i w osłoniętych ogrodach.

Pomarańcza gorzka Bizzaria (Citrus x aurantium 'Bizzaria') to chimera roślinna powstała w wyniku fizycznego połączenia pomarańczy gorzkiej i cedratu. Tę ciekawostkę botaniczną odkrył w 1644 roku ogrodnik w Toskanii we Włoszech. Chimery szczepów, takie jak Bizzaria, wykazują cechy obu roślin rodzicielskich na jednym osobniku, co czyni je szczególnie fascynującymi dla botaników i kolekcjonerów.

Bizzaria ma zwarty i zaokrąglony pokrój. W otwartym gruncie może osiągnąć 3–4 m wysokości i 1,5–2,5 m szerokości. Rośnie umiarkowanie, zwiększając wysokość o 30–40 cm rocznie po upływie dwóch pierwszych lat od posadzenia. Jej liście są zimozielone, owalne, skórzaste i lśniąco zielone. Po roztarciu wydzielają przyjemny zapach przypominający aromat cytrusów. Białe, pachnące kwiaty pojawiają się wiosną. Są średniej wielkości, mają około 2–3 cm średnicy i roztaczają charakterystyczny dla cytrusów aromat neroli.

Owoce Bizzarii są szczególnie niezwykłe ze względu na swój niejednorodny wygląd. Na jednym drzewku można obserwować okrągłe, gładkie owoce podobne do gorzkich pomarańczy, stożkowate i spiczaste owoce przypominające cedrat 'Florentina', a także owoce o cechach pośrednich, z prążkowanymi lub nabrzmiałymi wzorami. W miarę dojrzewania owoce przybierają barwę od żółtej przez zieloną po pomarańczową, odzwierciedlając połączenie cech obu gatunków rodzicielskich. Sok z owoców jest łagodny i słodki, natomiast skórka ma gorzki smak. Owoce można wykorzystywać do przygotowywania marmolad, gorzkich konfitur i syropów, a skórka może przyjemnie aromatyzować dania wytrawne lub likiery.

Podobnie jak wszystkie Citrus, Bizzaria ma w liściach, kwiatach i owocach zbiorniki olejkowe, często widoczne gołym okiem. Pozyskuje się z nich olejek eteryczny w wyniku destylacji (z kwiatów i liści) lub tłoczenia (ze skórki).
Większość cytrusów dobrze rośnie w otwartym gruncie na śródziemnomorskim wybrzeżu, gdzie przez cały rok mają zapewnione niezbędne ciepło. W innych regionach uprawiaj je w donicach i przenieś w osłonięte miejsce, gdy tylko nadejdą pierwsze chłody. Bizzaria jest dość wrażliwa na zimno i zaczyna cierpieć z jego powodu już przy -6 °C, zwłaszcza jej owoce.

Pomarańcza gorzka Bizzaria, podobnie jak większość cytrusów, jest samopylna, co oznacza, że do pełnego zapylenia i zawiązania owoców wystarczy jeden egzemplarz. Jeśli jednak Twój cytrus stale rośnie w pomieszczeniu, od czasu do czasu pozwól owadom zapylającym wykonać swoją pracę albo, jeśli masz dość delikatności, zapyl kwiaty pędzelkiem.