Ziziphus jujuba - Głożyna pospolita

Głożyna pospolita, po łacinie Ziziphus jujuba, to niewielkie drzewo owocowe pochodzące z Chin, dawniej chętnie sadzone w regionach śródziemnomorskich, zwłaszcza w sadach i ogrodach Prowansji. Te małe, czerwonawe i mięsiste owoce, nazywane głożynami lub niekiedy chińskimi daktylami, zbierano lekko pomarszczone jesienią i zimą, aby spożywać je po ugotowaniu, wysuszeniu lub kandyzowaniu. W ogrodzie ozdobnym głożyna zachwyca pięknymi, błyszczącymi liśćmi, które jesienią przebarwiają się na złocistożółto, zimą przyciąga uwagę jej spękana, niemal czarna kora, a latem pojawiają się niepozorne, lecz pachnące i bardzo miododajne kwiaty. Można ją uprawiać nawet w regionie paryskim. Podobnie jak granatowiec, głożyna jest doskonale przystosowana do trudnych warunków klimatu i gleb śródziemnomorskich. Zaowocuje jednak tylko wtedy, gdy zapewnisz jej dużo ciepła.

Ziziphus jujuba to niewielkie drzewo o ciernistych gałązkach i liściach, występujące w stanie naturalnym od Chin po Azję Mniejszą, najczęściej na bardzo wapiennej, suchej glebie o skłonności do zaskorupiania się. Należy do rodziny szakłakowatych i jest spokrewniona z Rhamnus alaternus (szakłakiem wieczniezielonym), kruszyną pospolitą (Rhamnus cathartica), a także prusznikami. Jest rośliną obupłciową i samopylną, zdolną do życia przez wiele lat w ogrodzie. Głożyna ma silny system korzeniowy, zarówno głęboki, jak i bardzo rozległy: stary egzemplarz, ścięty tuż przy ziemi, może wytworzyć liczne odrosty pojawiające się w odległości ponad 10 m od pnia, których trudno się pozbyć. Ta cecha, mało pożądana w małym ogrodzie, jest cenna przy tworzeniu nieprzeniknionych lasów odroślowych lub bardzo skutecznych żywopłotów obronnych na granicy dużej posiadłości.

To niewielkie drzewo, o jednym lub kilku pniach, ma pokrój wyprostowany i krzaczastą koronę wspartą na dość elastycznych, mniej lub bardziej zwisających gałązkach. Rośnie dość szybko i, zależnie od warunków uprawy, osiąga około 6 m wysokości i 3 m szerokości, Jej kora z wiekiem przybiera bardzo ciemną barwę i staje się mocno chropowata. Ciemnobrązowe, cierniste gałązki mają krótkie ogonki liściowe również wyposażone w ciernie oraz małe, lancetowate, skórzaste liście, drobno ząbkowane na brzegach, o długości od 2 do 5 cm i z trzema wyraźnymi nerwami. Blaszka liściowa jest błyszcząca na górnej stronie. Kwitnienie przypada od czerwca do sierpnia, zależnie od klimatu. W tym czasie pojawiają się maleńkie, żółtawe lub zielonkawe, bezpłatkowe kwiaty, zebrane w małe grona w kątach liści. Są mało widoczne, lecz przyjemnie pachną i przyciągają liczne owady zapylające. Po kwiatach pojawiają się owoce, ale dopiero na egzemplarzach mających co najmniej 5 lat. Są to małe, jajowate pestkowce przypominające oliwki. W miarę dojrzewania ich barwa zmienia się z jasnozielonej na czerwono-brązową. Miąższu otaczającego twardą pestkę jest niewiele: gdy owoc staje się przejrzały, ma on konsystencję miąższu daktyla i lekko mdły, słodki smak.

W sprzyjającym klimacie głożynę pospolitą sadzi się w sadzie, ale także w ogrodzie ozdobnym, w towarzystwie granatowca owocowego, oliwki, figowca i winorośli. Jeśli nie uprawiasz jej dla owoców, możesz bez problemu włączyć ją do żywopłotu naturalnego lub obronnego, gdzie będzie rosła obok głogu, ognika szkarłatnego, pigwowca i silnie uzbrojonych róż, takich jak róża pomarszczona lub pnąca 'Mermaid'. Wszystkie te rośliny mają niewielkie wymagania, po ukorzenieniu są w pełni samodzielne, a przy tym ozdobne i cenne dla bioróżnorodności.