Mango Keitt

Mangifera indica 'Keitt', odmiana mango wyhodowana na Florydzie w 1939 roku, jest uprawiana w Europie, w południowej Hiszpanii, ze względu na smaczne owoce. Wytwarza duże, o zrównoważonej zawartości cukru owoce mango, o niewielkiej ilości włókien. Jej zimozielone, wydłużone liście o błyszczącej, ciemnozielonej barwie mają również dużą wartość ozdobną. Z wyjątkiem Menton i Korsyki, gdzie można ewentualnie spróbować uprawy w gruncie, należy uprawiać ją w dużym pojemniku wystawianym na zewnątrz w ciepłej porze roku, a następnie zimować w miejscu chronionym przed chłodem. Zazwyczaj trzeba będzie zadowolić się jej pięknym egzotycznym wyglądem, nie oczekując ani kwiatów, ani owoców.

Mangifera należy do rodziny nanerczowatych. W naszym klimacie rodzinę tę reprezentuje wśród roślin owocowych pistacja właściwa (Pistacia vera), a wśród roślin ozdobnych sumak (Rhus). Rodzaj Mangifera obejmuje 69 gatunków występujących w tropikalnej Azji, z których tylko jeden jest uprawiany w celach spożywczych — Mangifera indica. Mangifera to zimozielone drzewa andromonoeiczne, czyli wytwarzające kwiaty obupłciowe, złożone z żeńskich organów płciowych (słupka) i męskich (pręcików), charakterystycznych dla roślin nazywanych jednopiennymi, które mogą się zatem samozapylać, a także kwiaty wyłącznie męskie (andros — po grecku „mężczyzna”).
Mangifera indica pochodzi z kontynentalnej części Azji Południowo-Wschodniej, a dokładniej głównie z indo-birmańskiego regionu monsunowego. W Indiach jest uprawiana od ponad 4000 lat, a jej uprawa rozpowszechniła się w strefach tropikalnych, a nawet subtropikalnych, czyniąc ją najważniejszą uprawą po bananach. W sprzyjających regionach tworzy piękne drzewo o wysokości od 10 do 20 m. W uprawie najczęściej ma pokrój rozłożysty, niemal tak szeroki, jak wysoki, podczas gdy pojedyncze egzemplarze częściej przybierają bardziej wyprostowaną sylwetkę, z mniej regularną koroną. W tropikalnych sadach jej rozgałęzienia są bardzo gęste, nadając jej wygląd przypominający nasze sosny pinie w cieplejszych regionach, lecz z krótszym pniem, co ułatwia zbiór. Jej liście są ozdobne, wąskie i wydłużone, mają od 12 do 30 cm długości i zaledwie od 3,5 do 6,5 cm szerokości, a osadzone są na ogonkach liściowych o długości od 2 do 6 cm. Ich powierzchnia jest błyszcząca, a młode liście często przybierają czerwonawy lub miedziany odcień w momencie rozwijania. Kwitnienie przybiera formę dużych, szczytowych wiech o długości od 20 do 35 cm, złożonych z 2000 do 5000 drobnych, zielonkawych kwiatów. Wywołują je niższe temperatury, takie jak te występujące w Azji Południowo-Wschodniej od grudnia do lutego, gdy w nocy temperatura zazwyczaj wynosi od 20 do 22 °C, a w dzień od 28 do 30 °C. Kwitnienie trwa zaledwie kilka dni i w tym czasie dochodzi do zapłodnienia. Następnie rozpoczyna się zawiązywanie owoców, czyli etap, w którym zapłodnione kwiaty zaczynają tworzyć owoce. Może on trwać kilka tygodni, po czym następuje ich wzrost. W południowej Hiszpanii, w klimacie Costa Tropical, który jest jednak bardziej śródziemnomorski niż tropikalny, odmiana 'Keitt' jest wystarczająco mrozoodporna, aby można ją było uprawiać; owoce dojrzewają od 20 października do 30 listopada. Jej kwitnienie jest bowiem bardzo późne, a klimat prawdopodobnie również ma na nie wpływ. W tych sadach południowej Hiszpanii owocowanie rozpoczyna się 4 lata po posadzeniu.
Zazwyczaj bardzo duże, osiągające masę od 300 do 600 g, a czasem znacznie większą, owoce odmiany 'Keitt' mają początkowo zielonoczerwoną skórkę, która w miarę dojrzewania staje się pomarańczowoczerwona. Ich miąższ jest żółtopomarańczowy lub pomarańczowy i zawiera bardzo niewiele włókien albo nie zawiera ich wcale, co stanowi dużą zaletę podczas degustacji. Mango to jest nieco mniej słodkie niż owoce innych odmian, ale wystarczająco słodkie, by zachwycać smakiem. Jest również soczyste i aromatyczne, z delikatną nutą kwasowości. Owoce mango są bogate w witaminę C — porcja 80 g zawiera jej 29 mg — a także w witaminy A i B.

Mangifera to bardzo wrażliwe na chłód drzewo pochodzenia tropikalnego, które ma wysokie wymagania zarówno pod względem temperatury, jak i wilgotności powietrza. Jej uprawa wydaje się możliwa w Menton, gdzie została posadzona w Villa Serena, oraz prawdopodobnie w najłagodniejszych regionach Korsyki, ale rezultaty pozostają bardzo niepewne. Nawet w sprzyjających strefach klimatycznych zawiązywanie owoców jest bardzo słabe i wynosi mniej niż 1/1000, co rekompensuje niewiarygodna liczba kwiatów. Roślina potrzebuje zarówno wilgotnej pory sprzyjającej wzrostowi, jak i suchej pory, której towarzyszy spadek temperatury wywołujący inicjację kwitnienia. Uprawa w pojemniku, niemal wszędzie niezbędna w kontynentalnej części Francji, pozwoli cieszyć się rośliną przez kilka lat i podziwiać jej piękne liście, bez oczekiwania na kwitnienie i owocowanie. Jednak bardzo silny korzeń palowy Mangifera z pewnością będzie ograniczeniem tego rozwiązania.