Kiwi Monty żeńskie

Kiwi (Actinidia deliciosa) 'Monty' to silnie rosnąca i plenna odmiana żeńska, której pnące pędy nie przekraczają 3 m, dzięki czemu jest interesująca do małych ogrodów. Roślina wytwarza brązowe, pokryte meszkiem, soczyste i kwaskowate owoce, niewielkie, podłużne, ale występujące w dużej ilości. Każdy z nich waży od 40 do 50 g i dobrze się przechowuje. Ta żeńska odmiana potrzebuje w pobliżu egzemplarza męskiego, aby owocować. Tę piękną lianę warto przywiązywać do podpory wzdłuż pergoli lub na trejażu. Najlepiej sadzić ją jesienią lub przez cały rok, w miejscu nieprzemarzającym, aby zebrać plony około listopada, od 4. lub 5. roku uprawy. Męska odmiana żółtego kiwi 'Minkimale' będzie dobrym zapylaczem.

Kiwi (Actinidia chinensis lub deliciosa), nazywane także agrestem chińskim, yang tao lub roślinną myszą, to owoc aktinidii. Należy do rodziny aktinidiowatych, podobnie jak jego kuzyn kiwai (Actinidia arguta). Pochodzące z Chin kiwi jest silnie rosnącym pnączem owijającym się wokół podpór i może przyrastać 3 m rocznie, jeśli warunki są sprzyjające. To pnącze należy prowadzić na solidnej podporze, takiej jak ściana z rozpiętymi mocnymi drutami, szpaler winorośli, pergola, pień drzewa lub ogrodzenie. Osiąga 6 m wysokości i 4 m szerokości, a jego rozwój wymaga ograniczania przez cięcie.

Niektóre odmiany są samopylne (kwiaty męskie i żeńskie występują na tym samym egzemplarzu) i można sadzić je pojedynczo. Inne odmiany wytwarzają wyłącznie kwiaty męskie albo wyłącznie żeńskie i wymagają obecności egzemplarza przeciwnej płci, aby umożliwić zapylenie. Jeden egzemplarz męski może zapylić około 5–6 egzemplarzy żeńskich. Owoce wytwarzają wyłącznie egzemplarze żeńskie. Odmiana 'Monty' ma tylko kwiaty żeńskie.

Kiwi 'Monty' jest mrozoodporne do -15 °C, ale wrażliwe na późne przymrozki, ponieważ pąki przemarzają w temperaturze -5 °C. Jego liście opadają na zimę. Pędy pnące wytwarzają duże, owalne, całobrzegie liście, matowe i ciemnozielone na górnej stronie, jaśniejsze od spodu, pokryte podobnie jak pędy drobnymi czerwonymi włoskami. Od trzeciego lub czwartego roku uprawy na pędach z poprzedniego roku pojawiają się w maju i czerwcu grona kwiatowe. Są to pachnące kwiaty z szerokimi, kremowobiałymi płatkami o średnicy 4 cm. Kwiaty żeńskie mają białe znamiona.

Po kwitnieniu tworzą się duże, mięsiste, jajowate jagody o masie około 45 g. Cienka skórka jest jasnobrązowa i owłosiona u odmian pochodzących od Actinidia delociosa. Miąższ jest zielony, soczysty, mało słodki, ale przyjemnie kwaskowaty, i zawiera liczne drobne czarne nasiona. Kiwi jest bogate w witaminę C, błonnik oraz sole mineralne, takie jak potas, magnez i wapń. Zbiór przeprowadza się około listopada, przed nadejściem przymrozków. Owoce można zbierać, nawet gdy są jeszcze zielone, ponieważ nadal dojrzewają po zbiorze. Dobrze przechowują się w chłodnym miejscu, w temperaturze 5 °C, w piwnicy, przez ponad miesiąc. Kiwi jest dojrzałe, gdy staje się miękkie w dotyku. Umieść kiwi obok jabłek lub bananów, aby przyspieszyć jego dojrzewanie. Po obraniu można jeść je na surowo lub łączyć z innymi jesiennymi owocami, przygotowywać z niego konfitury albo dekorować nim tarty i niektóre dania wytrawne.

Aby zaoszczędzić miejsce, posadź egzemplarz męski przy słupie lub pylonie: będzie się wspinał, rozrastając się na długość, i nie zajmie zbyt dużo miejsca na ziemi.