Porzeczka czarna - Ribes nigrum

Porzeczka czarna, po łacinie Ribes nigrum, znana jest również jako czarna porzeczka, czarna porzeczka właściwa lub czarna jagoda. To krzew owocowy, uprawiany ze względu na zwisające grona, na których dojrzewają drobne, czarne i błyszczące owoce. Mają kwaśny, aromatyczny smak i słyną z dużej zawartości witamin oraz błonnika. Owoce czarnej porzeczki można spożywać na surowo albo wykorzystywać do przygotowania dżemów, galaretek i syropów. Jest to roślina częściowo samopylna: aby uzyskać obfite plony, należy posadzić kilka krzewów lub odmian. Porzeczka czarna najlepiej rośnie w regionach o mroźnych zimach i umiarkowanie ciepłych latach, na przykład o klimacie oceanicznym, półkontynentalnym lub górskim, na żyznych i głębokich glebach. Owoce zbiera się w czerwcu i lipcu.

Porzeczka czarna, nazywana również czarną porzeczką, należy do rodziny agrestowatych, podobnie jak porzeczki czerwone. Jest to krzew zrzucający liście na zimę, pochodzący z regionów rozciągających się od Pirenejów po Azję Środkową. Uprawiana od XVI wieku, porzeczka czarna rośnie dziko w wilgotnych lasach północno-wschodniej Europy. Gdy jeszcze nie ma owoców, można ją odróżnić od porzeczki czerwonej po aromatycznych liściach, które wydzielają intensywny zapach po roztarciu.

Owoce dziko rosnącej porzeczki czarnej pojawiają się na dwuletnich gałązkach, a na czteroletnich i starszych jest ich coraz mniej. Zbiór przeprowadza się, gdy owoce są już całkowicie czarne i zaczynają spadać na ziemię. Przed zbiorem poczekaj, aż owoce w pełni dojrzeją, w przeciwnym razie plon będzie bardzo kwaśny i mało słodki.

Porzeczka czarna tworzy krzew silnie rosnący i w pełni mrozoodporny. Osiąga od 1 m do 1,50 m wysokości i około 1 m szerokości. Potrzebuje chłodu, aby owocować, nie lubi suszy letniej i źle znosi gleby silnie wapienne; najlepiej uprawiać ją w chłodniejszych regionach. Liście, opadające na zimę, są duże, złożone z trzech do pięciu klap o ząbkowanych brzegach, intensywnie zielone i przyjemnie pachnące po roztarciu. Liście, owoce i pąki wydzielają intensywny aromat dzięki obecności gruczołów zawierających olejki eteryczne, wykorzystywane w przemyśle perfumeryjnym.

Kwitnienie przypada na wiosnę; pojawiają się wówczas drobne, często mało widoczne kwiaty w kształcie dzwoneczków, od zielonkawych po żółtawe. Ponieważ krzew jest częściowo samosterylny, do dobrego owocowania potrzebuje bliskości innego krzewu porzeczki czarnej. W ogrodzie, jeśli pozwala na to miejsce, utwórz niewielki owocowy żywopłot, łącząc porzeczki czarne, porzeczki czerwone i maliny, na przykład wzdłuż warzywnika, albo posadź porzeczkę czarną w grupie krzewów kwitnących.

Wskazówka: uważaj na mączniaka prawdziwego i stosuj ciecz bordoską poza okresem kwitnienia i zbioru.