Winorośl deserowa Pizzutello Bianco

Winorośl deserowa 'Pizzutello Bianco', we Francji nazywana 'Cornichon blanc', to stara odmiana, która wytwarza piękne, wydłużone i lekko zakrzywione jagody – chrupiące, słodkie, o dość neutralnym, lecz bardzo przyjemnym smaku. Jest to odmiana późna, dojrzewająca od połowy października do końca listopada, a jej winogrona można przechowywać aż do Bożego Narodzenia. Grona są średniej wielkości, cylindryczno-stożkowate lub piramidalne, dość luźne, o masie 300–400 g. Ta winorośl uprawiana jest w łagodnym klimacie, w cieplejszych regionach, gdzie dobrze znosi upał i suszę. Ma niewielką odporność na choroby, dlatego wymaga kilku naturalnych zabiegów zapobiegawczych.

Winorośl właściwa, po łacinie Vitis vinifera, należy do rodziny winoroślowatych, podobnie jak winnik. Uprawia się ją od tysięcy lat w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie, Kaukazie i w Europie. Między 1000 a 500 rokiem p.n.e. Rzymianie wprowadzili ją do Włoch, na Sycylię, do Hiszpanii, Portugalii i południowej Francji. W starożytności wina rozcieńczano wodą i aromatyzowano ziołami oraz przyprawami. Dopiero od średniowiecza wino zaczęło przypominać to, które znamy dzisiaj. W XVII wieku rozwój winiarstwa ukierunkował się na produkcję win wyższej jakości, jednak pod koniec XIX wieku filoksera zniszczyła znaczną część francuskich winnic. W XX wieku rozwinęła się więc nauka o winie – enologia. Gatunek ten uprawia się dla owoców zebranych w grona, nazywanych „winogronami”. Spożywa się je na świeżo jako winogrona deserowe, poddaje fermentacji w celu produkcji wina lub suszy, otrzymując rodzynki.

Winorośl 'Pizzutello Bianco' to bardzo stara odmiana pochodząca z Turcji. Znana od starożytności i występująca dziś pod wieloma synonimami, nadal jest uprawiana w różnych krajach śródziemnomorskich. Można ją spotkać na przykład w Hiszpanii, ponieważ dobrze znosi upał i suszę, a jej winogrona dojrzewają późno. We Francji odmianę tę uprawiają głównie amatorzy i kolekcjonerzy. Jest to roślina o długich, wiotkich i wijących się pędach głównych, nazywanych pędami winorośli, gdy są starsze i zdrewniałe, mogących osiągać 5 m rozpiętości, a nawet więcej po przywiązaniu do podpory. Latorośle to młode pędy, na których rozwijają się liście, owoce i wąsy czepne umożliwiające winorośli owijanie się wokół podpory. Jej system korzeniowy może sięgać w głąb gleby do 5 m, zapewniając winorośli dobrą odporność na suszę. Bardzo dekoracyjne pędy wyrastają z powyginanego pnia o korze, która z wiekiem łuszczy się pasami. Dzięki wyjątkowej długowieczności winorośl może żyć przez kilka stuleci. Jej liście opadające na zimę to duże liście o średnicy od 8 do 16 cm, ułożone naprzemiennie, 5- lub 7-klapowane, ząbkowane na brzegach i osadzone na pędach za pomocą długiego ogonka liściowego. W okresie rozwijania się pąków zmieniają kolor z jasnozielonego na średniozielony w sezonie, a jesienią przybierają barwy od złocistożółtej przez pomarańczową po fioletowoczerwoną, tworząc niezwykle barwny spektakl. Bardzo niepozorne kwitnienie przypada na maj i czerwiec. Kwiatostany, wyrastające naprzeciw liści, mają postać gron o długości od 10 do 12 cm, złożonych z drobnych, niepozornych, żółtozielonych kwiatów o 5 wystających pręcikach. Jako odmiana samopylna wytwarza kwiaty obupłciowe, które zapylają się same. Jagody, zebrane w grona, są mięsiste i kuliste, a z osią grona łączą je krótkie szypułki. Pąki kwiatowe przemarzają już przy -2 °C, jednak dość późne kwitnienie tej odmiany sprawia, że jest ona mało podatna na wiosenne przymrozki. Ta roślina mrozoodporna znosi temperatury w pobliżu -20 °C, ale nie toleruje letniej wilgoci sprzyjającej pojawianiu się plam na liściach i owocach (mączniak prawdziwy, mączniak rzekomy liści i gron). Odmianę tę uprawia się w przepuszczalnej, głębokiej glebie, nawet ubogiej, suchej i wapiennej.

Winogrona deserowe doskonale nadają się do jedzenia na surowo. Są również idealne do przygotowywania konfitur, galaretek i soków owocowych, a także clafoutis, ciast, flanów i keksów, sałatek z innymi owocami oraz do podawania z daniami wytrawnymi. Bogate w węglowodany (glukozę i fruktozę) – od 16 do 18 g na 100 g – winogrona są owocami kalorycznymi (około 80 kcal/100 g). Zawierają witaminy z grupy B (B2, B6) i witaminę C, przeciwutleniacze fenolowe, błonnik, mangan, potas, wapń i magnez, a także znaczną ilość żelaza, dzięki czemu winogrona korzystnie wpływają na zdrowie. Są zdrowym, naturalnym i smacznym owocem.

Oprócz walorów owocowych winorośl 'Pizzutello Bianco' pozwala także wyeksponować swoje walory ozdobne po przywiązaniu do altany, pergoli lub muru. Aby cieszyć się winogronami deserowymi od sierpnia do października, warto połączyć ją z innymi, wcześniejszymi odmianami, takimi jak: Chasselat doré, Chasselat rosé, Roi des précoces, Centennial Seedless, Perlette, Madeleine Royal, lub późniejszymi: Dattier de Beyrouth, Italia, Muscat d’Alexandrie. Jednak w każdym przypadku, wśród bogatej gamy winorośli łatwo znaleźć odmianę najlepiej odpowiadającą własnym upodobaniom.