Cyprys wielkoszyszkowy - Cupressus macrocarpa

Cupressus macrocarpa, powszechnie nazywany cyprysem wielkoszyszkowym lub cyprysem Lamberta, to duże drzewo iglaste pochodzące z okolic Monterey, miasta położonego na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, któremu zawdzięcza swoją drugą nazwę – cyprys Monterey. W młodym wieku drzewo to ma pokrój smukłej kolumny lub zwartego stożka o głębokiej zielonej barwie. Z czasem jego korona rozrasta się, tworząc wspaniałą, szeroką i spłaszczoną koronę, usianą szyszkami w kształcie dużych, pomarszczonych stożków. To cenne drzewo do ogrodów położonych nad Atlantykiem, ponieważ dobrze znosi ubogie, piaszczyste gleby, słoną bryzę i mgły. Należy unikać zbyt kamienistych gleb oraz bardzo suchego klimatu śródziemnomorskiego.

Cupressus macrocarpa jest jednym z największych gatunków należących do rodziny cyprysowatych. W naturze występuje w lasach porastających środkową część kalifornijskiego wybrzeża, gdzie korzysta z wilgotności powietrza i mgieł, które sprzyjają jego wzrostowi. Niektóre egzemplarze osiągają 36 m wysokości, a w rodzimych rejonach tworzą pień o średnicy 2,40 m. W uprawie, w naszym klimacie, w ciągu zaledwie 10 lat rzadko przekracza 12 m wysokości i 10 m szerokości. Jest blisko spokrewniony z cyprysikiem, ale różni się od niego zaokrąglonymi gałązkami, rozmieszczonymi wokół głównej osi w kształcie szczotek, oraz większymi szyszkami o zdrewniałych łuskach.

Gdy rośnie w niewielkim lesie, ten cyprys Monterey wykształca prosty, bardzo wysoki pień. Jeśli jednak ma dużo miejsca, rozgałęzia się niżej, tworząc grube, szeroko rozpostarte konary, które budują szeroką i gęstą koronę. Rosnąc szybko, pokrywa się dość grubym ulistnieniem, które z bliska ma aromatyczny zapach po roztarciu. Jego woń jest lekko kwaśna. Jego niewielkie, trójkątne, tępo zakończone liście o głębokiej zielonej barwie zachodzą na siebie na krótkich, cylindrycznych gałązkach, wyrastających z konarów. Młode egzemplarze w wieku poniżej 1 roku mają młodociane liście w kształcie igieł. Żeńskie szyszki są kuliste i zielone, a w miarę dojrzewania brązowieją. Czerwonobrązowa kora z wiekiem przybiera szarawy odcień. System korzeniowy tego drzewa jest palowy, co pozwala mu bardzo głęboko zakotwiczyć się w glebie, czerpać z niej wodę i składniki pokarmowe oraz opierać się nawet silnemu wiatrowi. W przepuszczalnej glebie jego mrozoodporność jest dobra, do około -15 °C. Jego wyniosła sylwetka nie znosi jednak ciężaru śniegu, który może ją trwale odkształcić!

Cyprys Lamberta doskonale nadaje się do dużego ogrodu lub parku, gdzie będzie miał wystarczająco dużo miejsca, aby rozwinąć swój piękny pokrój. To prawdziwe wybawienie dla bardzo wietrznych ogrodów nadmorskich o piaszczystej glebie, w których niewiele drzew dobrze rośnie. Jego majestatyczny pokrój nadaje ogrodowi niepowtarzalny charakter, niezależnie od tego, czy został urządzony w stylu nowoczesnym, naturalistycznym, romantycznym czy angielskim. Można go również, dla wygody lub z braku pomysłu, wykorzystać w formie żywopłotu, podobnie jak jego kuzyna, cyprysowca Leylanda; w ten sposób to majestatyczne drzewo stanie się kaleką, pozbawioną swobody, rozmiarów, a nawet własnej tożsamości. Szeroko sadzony na bretońskim wybrzeżu cyprys wielkoszyszkowy jest eleganckim, mało wymagającym i silnie rosnącym drzewem iglastym, które będzie dobrze rosło we wszystkich regionach, gdzie lata są chłodne, a zimy wilgotne i łagodne.