Araucaria araucana - Araukaria chilijska

Araukaria chilijska, Araucaria araucana lub po łacinie A. imbricata, to silnie rosnące drzewo iglaste, które zawsze zachwyca geometrią swojej korony, szczelnie okrytej łuskowatymi, lśniącymi zielonymi liśćmi. Swoją drugą nazwę zwyczajową, „Bourreau des singes”, zawdzięcza prawdopodobnie twardym, ostrym małym liściom, choć w jej rodzinnych andyjskich lasach nie żyją żadne naczelne. Araukaria, tolerancyjna pod względem rodzaju gleby, zdecydowanie preferuje łagodny i wilgotny, a nawet mglisty latem klimat, a jej mrozoodporność nie przekracza -12 °C. Zapewnij jej odpowiednio dużo miejsca, ponieważ to niezwykle oryginalne, duże drzewo może z czasem osiągnąć 20 m wysokości i 8–9 m szerokości!

Araucaria araucana, nazywana również araukarią chilijską, należy do rodziny araukariowatych. Pochodzi z Chile, którego stała się drzewem- symbolem, oraz z Argentyny, a dokładniej z wilgotnych zboczy Andów, sięgających wysokości 1700 m, i z pasma Nahuelbuta. W swoim naturalnym środowisku drzewo to może przekraczać 25 m wysokości i tworzyć masywny pień o średnicy ponad 1 m. Choć jego wzrost bywa uznawany za nieco powolny, długowieczność robi imponujące wrażenie — niektóre egzemplarze mogą dożyć 1000 lat. W naszych warunkach klimatycznych rzadko przekracza 15 m wysokości i 8 m szerokości. Jego pokrój, początkowo kopulasty i wsparty w młodym wieku przez skrzyżowane gałęzie, z czasem zmienia się wraz z przyrostem pnia: po latach drzewo przypomina wielki parasol osadzony na bardzo długim pniu.

Araucaria imbricata tworzy bardzo prosty pień pokryty grubą, żywiczną korą o mniej lub bardziej szarawym lub czerwonawym odcieniu, z wielokątnym wzorem powstałym z blizn po dawnych małych gałązkach. Gałęzie są ułożone w mniej lub bardziej poziome spirale. Pokrywają je małe, zimozielone, spłaszczone liście, ostro zakończone i kłujące, gęsto zachodzące na siebie. Osiągają 3–5 cm długości i 0,8–25 cm szerokości. U tego gatunku osobniki męskie i żeńskie są zazwyczaj rozdzielnopłciowe, istnieją jednak wyjątki — jedno drzewo może wówczas wytwarzać zarówno szyszki męskie, jak i żeńskie. Szyszki tworzą się w górnej części korony u osobników w wieku 30–40 lat. Szyszki męskie są wydłużone, mają 7–15 cm długości, w dojrzałości przybierają jasnobrązową barwę i tworzą niewielkie skupienia na końcach gałęzi. Szyszki żeńskie, występujące pojedynczo lub w parach, mogą osiągać wielkość melona. Powstają z nich duże nasiona zwane orzeszkami, jadalne i bardzo cenione zarówno na surowo, jak i w kuchni.

Bardzo modna w Wielkiej Brytanii w XIX wieku, araukaria uchodzi za ekscentryczną roślinę i intryguje miłośników niezwykłych gatunków. Choć mały egzemplarz stojący w doniczce zachwyca malowniczym wyglądem i chętnie ustawilibyśmy go niedaleko domu, aby móc go obserwować, a nawet podziwiać w szare zimowe dni, trzeba wziąć pod uwagę jego znaczne rozmiary — w ciągu kilku dekad wyrośnie z niego prawdziwy olbrzym. Posadź ten duży iglak na skraju rozległego ogrodu, gdzie jego niezwykła sylwetka będzie się wyróżniać niczym samotna wyspa na tle skupiny drzew zimozielonych lub liściastych. Ponieważ jest dość wrażliwy na mróz i nie znosi upału ani suszy, najlepiej będzie się czuł w oceanicznej części kraju, szczególnie w ogrodach położonych na obszarze od Bretanii po Akwitanię.