Picrasma quassioides - Pikrasma gorzka

Pikrasma gorzka, czyli Picrasma quassioides, to mało znane azjatyckie drzewo o umiarkowanym tempie wzrostu, ozdobne dzięki pierzastym liściom i jesiennym barwom. Jest to gatunek w pełni mrozoodporny, który przystosowuje się do zwykłej, ale głębokiej i wilgotnej gleby, oraz do stanowisk w słońcu niepalącym lub w półcieniu. Dobrze odnajduje się w ogrodach miejskich i naturalistycznych, sadzony jako pojedynczy egzemplarz lub na skraju lasu.

Należący do rodziny biegunecznicowatych Picrasma quassioides jest gatunkiem botanicznym występującym naturalnie w umiarkowanych górach Azji: od Himalajów (Kaszmir, Nepal, Bhutan, Indie) na wschód i północny wschód, przez liczne prowincje Chin aż po Junnan i Shaanxi, a także na Tajwanie, w Korei i Japonii. Rośnie głównie w górskich lasach mieszanych, najczęściej poniżej 3200 m n.p.m.
To drzewo zrzucające liście, zwykle wielopniowe. Pikrasma gorzka osiąga od 4 do 8 m wysokości i od 2,50 do 4 m szerokości, a u starszych egzemplarzy może dorastać nawet do 10–12 m; w dobrych warunkach po 10 latach osiąga 4 m wysokości. Młode pędy, brunatnoczerwone do purpurowych, z wyraźnymi, jasnymi przetchlinkami i szerokimi bliznami po liściach, z wiekiem szarzeją i pokrywają się drobnymi spękaniami; czerwonawe pąki są gęsto omszone. Liście ułożone naprzemianlegle mają od 15 do 40 cm długości. Są złożone z 9–15 listków o długości od 2,5 do 10 cm, jajowatych do lancetowatych, z wyraźnie ząbkowanym brzegiem; ich główny nerw często czerwienieje w sezonie. Jesienne zabarwienie liści zmienia się od żółtego do szkarłatnego w zależności od gleby i nasłonecznienia. Kwitnienie przypada na okres od kwietnia do maja, a w chłodnym klimacie może rozpocząć się nawet w czerwcu. Kwiaty są zebrane w luźne wierzchotki o długości od 15 do 20 cm, wyrastające w kątach liści; drobne, zielonkawe kwiaty o średnicy około 8 mm mają 4 lub 5 działek kielicha i płatków. Gatunek ten jest przede wszystkim dwupienny: kwiaty męskie i żeńskie występują na osobnych egzemplarzach, choć czasami na tym samym kwiatostanie pojawiają się kwiaty obupłciowe. Owoce na egzemplarzach żeńskich to jajowate pestkowce o długości od 6 do 8 mm, które w miarę dojrzewania zmieniają barwę z czerwonej na granatowoczarną. System korzeniowy jest raczej rozłożysty i włóknisty; roślina nie tworzy odrostów korzeniowych, ale po silnym przemrożeniu może odbić z pnia.
To niewielkie drzewo jest mrozoodporne do -20 °C, a na osłoniętym stanowisku nawet przy nieco niższej temperaturze. W ogrodzie preferuje żyzną, głęboką i wilgotną, ale przepuszczalną glebę kwaśną, obojętną lub wapienną. Dobrze rośnie w łagodnym słońcu lub półcieniu; po ukorzenieniu wykazuje pewną odporność na suszę. 

Wykorzystaj Picrasma quassioides jako niewielkie drzewo do jasnego półcienia i posadź je w miejscu osłoniętym przed suchymi wiatrami, gdzie jego liście wprowadzą jesienne barwy. Na wilgotnej glebie dobrze prezentuje się na skraju rabaty, w towarzystwie innych niewielkich drzew. Możesz zestawić je na przykład z Acer palmatum 'Sango-kaku', Cornus kousa 'China Girl', Styrax japonicus 'Snowfall' oraz Amelanchier 'Ballerina'.

Epitet gatunkowy quassioides oznacza „podobny do Quassia”. W XIX wieku bardzo gorzką korę tego drzewa porównywano do kory Quassia amara, amerykańskiego drzewa nazwanego na cześć Quassiego, uzdrowiciela z Surinamu, który spopularyzował jego zastosowania. Gorycz tę zawdzięcza się kwasinoidom badanym pod kątem ich właściwości antybakteryjnych i owadobójczych oraz wykorzystania jako substancji gorzkich; czasami wskazuje się je nawet jako zamiennik chmielu. W kilku regionach Azji kora i drewno były tradycyjnie stosowane jako gorzki tonik lub środek odstraszający owady.