Ruscus aculeatus - Myszopłoch kolczasty

Myszopłoch kolczasty, nazywany także myszopłochem kolczastym, to zimozielony podkrzew o trwałym ulistnieniu doskonale znany ze swoich właściwości leczniczych. Ten kuzyn szparagów ma bardzo oryginalny, niezwykle graficzny pokrój, a jego gałązki pozostają intensywnie zielone o każdej porze roku. Jego niepozorne wiosenne kwiaty jesienią ustępują miejsca szkarłatnym jagodom, które utrzymują się zimą. Zestawienie kolorów liści i jagód jest szczególnie efektowne.

Myszopłoch należy do rodziny szparagowatych, czyli liliowatych. Pochodzi z Europy Środkowej i Południowej. Występuje także we Francji, w tym na Korsyce. Wzrost tego krzewu jest powolny, a jego wysokość w wieku dojrzałym nie przekracza 0,75 m, przy szerokości 1 m.
Ruscus aculeatus to niewielki, dwupienny krzew o rozgałęzionym, zaokrąglonym pokroju. To, co wygląda jak skórzaste i błyszczące liście, ma owalny kształt, długość od 1 do 2 cm i układa się naprzemianlegle, lecz w rzeczywistości są to gałęziaki — spłaszczone pędy pełniące taką samą funkcję jak liście, zakończone wyjątkowo ostrym kolcem. Od kwietnia do września na gałęziakach i pod nimi pojawiają się drobne, zielonkawe kwiaty, a od września na osobnikach żeńskich rozwijają się szkarłatnoczerwone jagody toksyczne, o średnicy około 1 cm, utrzymujące się przez całą zimę.


Myszopłoch dobrze rośnie w raczej wapiennej, dobrze przepuszczalnej glebie. Występuje naturalnie w południowych lasach, gdzie rozwija się w cieniu lub półcieniu, z dala od palących promieni słońca. Nie wymaga szczególnej pielęgnacji. To krzew, który znajdzie miejsce w każdym ogrodzie, aby ożywić zbyt ciemny zakątek, posadzony pod niezbyt gęstym skupiskiem drzew lub krzewów i osłaniający ich podstawę. Jego nieco dziki wygląd dobrze komponuje się z liliami i serduszkami, a błyszczące zielone liście podkreślają delikatne barwy fuksji i orlików. Zimą można z jego pomocą tworzyć kompozycje kwiatowe w domu.

Ruscus aculeatus jest szeroko stosowany w fitoterapii, gdzie potwierdzono jego właściwości zwężające naczynia krwionośne i moczopędne. Używał go już Dioskurydes, grecki botanik i lekarz z I wieku. Znajdował także wiele innych zastosowań domowych: zwijano go w kulę i używano do szorowania sprzętów kuchennych, wykorzystywano jako szczotkę kominiarską, a ostatecznie także jako tradycyjną miotłę.