Sesbania punicea - Turi

Sesbania punicea to wspaniały egzotyczny krzew, znany przede wszystkim pod nazwą wianowłostki z Hyères, a także szkarłatnej soi. Ten piękny gatunek spokrewniony ze złotokapami jest wciąż rzadko sadzony, mimo licznych zalet: latem zachwyca spektakularnym, pomarańczowym kwitnieniem, rośnie bardzo szybko i bez trudu można go uprawiać w łagodnym klimacie, nawet w suchej glebie. Obficie kwitnące i niezwykle ozdobne małe drzewo wykorzystuje się na rabatach, jako soliter, w formie żywopłotu, a także w pojemniku, który w naszych regionach, gdzie zimy są chłodne i wilgotne, trzeba przechowywać w osłoniętym miejscu.

Sesbania czerwona pochodzi z rozległego obszaru klimatu subtropikalnego, rozciągającego się od Brazylii po Argentynę, przez Urugwaj i Paragwaj. W naturze roślina zasiedla wilgotne miejsca, w pobliżu bagien i cieków wodnych, które mogą wysychać na kilka tygodni. W niektórych regionach, takich jak południe Stanów Zjednoczonych, Australii czy Afryki Południowej, o ciepłym i wilgotnym klimacie, uznaje się ją za gatunek inwazyjny. W naszych warunkach klimatycznych Sesbania punicea nie ma jednak obecnie sprzyjających warunków do niekontrolowanego rozprzestrzeniania się. Przeciwnie, jest bardzo pięknym krzewem ozdobnym, który można uprawiać w otwartym gruncie na wybrzeżu Morza Śródziemnego i w południowo-zachodniej części naszego kraju. Swoją nazwę wianowłostki z Hyères zawdzięcza pokrewieństwu z wianowłostkami królewskimi, egzotycznymi krzewami o efektownym kwitnieniu. We Francji szkarłatna sesbania pojawiła się ponad sto lat temu w ogrodach Hyères, w departamencie Var.

Sesbania punicea tworzy małe drzewo o rozłożystej, parasolowatej koronie, podtrzymywanej przez elastyczne pędy. Rośnie bardzo szybko: osiąga docelowe rozmiary w ciągu 2–3 lat i potrafi w ciągu jednego sezonu odtworzyć całe ulistnienie z podstawy, jeśli zostanie przycięta przez mróz. Roślina uzyskana z wysiewu często kwitnie już w pierwszym roku. Jej żywotność nie przekracza 5–8 lat. W pełni dojrzała wianowłostka z Hyères osiąga około 2,50 m wysokości i 1,50 m szerokości. Uprawiana w pojemniku nie przekracza 1,50 m wysokości. Młode pędy mają liście złożone z 6–20 par owalnych lub zaokrąglonych listków, początkowo jasnozielonych, które stopniowo ciemnieją. Są dość grube i lekko owłosione. Liście opadają jesienią, gdy temperatura spada poniżej 0°C, a pędy przemarzają już przy -3°C. Wieczorem liście mają tendencję do składania się. Kwitnienie przypada na lato, w czerwcu i lipcu, mniej więcej wcześnie, zależnie od klimatu. Jeśli regularnie usuwa się przekwitłe grona, może trwać aż do września. Zabieg ten pozwala również wydłużyć żywotność krzewu. Kwiaty rozwijają się w zwisających gronach na końcach pędów tegorocznych. Są motylkowe, mają 2–2,5 cm długości i piękną pomarańczową barwę przechodzącą w czerwień — intensywną, ale nieagresywną dla wzroku. Po zapyleniu kwiaty przypominające kwiaty grochu ustępują miejsca wydłużonym strąkom z 4 oskrzydlonymi krawędziami, które zmieniają barwę z zielonej na brązową. Zawierają brązowe, lśniące nasiona pokryte twardą i nieprzepuszczalną łupiną, dzięki której mogą unosić się na wodzie. W naturze to właśnie woda przyczynia się do ich rozprzestrzeniania. Sesbania nierzadko rozsiewa się samoistnie w lekkiej glebie. Dobrze ukorzeniona Sesbania punicea może wytrzymać krótkotrwałe spadki temperatury od -6 do -8°C, jednak młode rośliny są bardziej wrażliwe na chłód. Warto pamiętać, że roślina zawiera substancje toksyczne, szczególnie w nasionach.

Podobnie jak wszystkie krzewy z rodziny bobowatych, wianowłostka z Hyères doskonale sprawdzi się w ogrodach, gdzie gleba jest uboga, a jej efektowne letnie kwitnienie czyni ją jednym z najpiękniejszych krzewów do suchego ogrodu. Wspaniale prezentuje się posadzona na rabacie wraz z Caesalpinia gilliesii, dużymi trytomami lub milinem 'Madame Galen' prowadzonym w formie drzewka. Można ją również zestawić z Amorpha canescens, kwitnącą latem na lawendowoniebiesko, z Fremontodendron 'California Glory' albo z ołownikiem uszkowatym. Można ją także uprawiać w formie kwitnącego żywopłotu, w towarzystwie zimozielonych pruszników, niepokalanek, mirtów i eskalonii. Posadzona w dużej donicy, wniesie na taras piękny egzotyczny akcent. Taki sposób uprawy pozwala chronić ją przed zimnem i cieszyć się nią we wszystkich regionach!