Buk pospolity Dawyck Purple

Buk pospolity ‘Dawyck Purple’ to doskonała odmiana buka pospolitego o wąskim, kolumnowym pokroju i ciemnopurpurowych liściach, które jesienią przybierają miedzianą barwę. To drzewo, rosnące wolniej niż gatunek typowy, rzadko przekracza 20 m wysokości i 5 m szerokości w wieku dojrzałym. Jego bardzo gęste, marcescencyjne ulistnienie stanowi zarówno osłonę przeciwwiatrową, jak i skuteczną przesłonę. Liście zasychają jesienią i pozostają na gałęziach aż do wiosny, do momentu pojawienia się nowych. Odmiana ta jest łatwa w uprawie i szczególnie efektownie prezentuje się w szpalerze lub jako soliter.

Buk, po łacinie Fagus sylvatica, to okazałe drzewo o rozłożystym pokroju. Jego cylindryczny pień pokrywa gładka kora w jasnoszarym kolorze. Drzewo to może żyć przez kilka stuleci. Pochodzi z Europy Środkowej i Kaukazu, a w europejskich lasach jest jednym z najczęściej spotykanych gatunków. Pokrywa 10% powierzchni francuskich lasów. Fagus sylvatica jest we Francji, obok dębu, najpopularniejszym gatunkiem buka. Jego czerwonawy materiał drzewny wykorzystuje się w stolarstwie artystycznym, do produkcji narzędzi i drewnianych zabawek, a także jako drewno opałowe. Bardzo mrozoodporny, w wieku dojrzałym może osiągnąć 20 m wysokości.

Kultywar ‘Dawyck Purple’ został uzyskany w 1968 roku w Holandii, w arboretum Trompenburg. Przypuszcza się, że powstał ze spontanicznego skrzyżowania Fagus sylvatica ‘Dawyck’ z purpurową odmianą buka. Ma kolumnowy pokrój oraz gęstą, szczelnie zamkniętą koronę. Jego ulistnienie tworzą naprzemianległe, eliptyczne liście o długości od 4 do 10 cm. Ich brzegi są faliste i owłosione. Liście mają od 5 do 9 par bocznych nerwów. W momencie rozwijania się są ciemnoczerwone. Latem stają się ciemnopurpurowe, a jesienią przybierają brunatnomiedzianą barwę. Są marcescencyjne, czyli zasychają, pozostając na drzewie aż do następnej wiosny, gdy pojawiają się nowe liście. Kwiaty pojawiają się niemal równocześnie z liśćmi. Od kwietnia do maja rozwijają się słabo widoczne, jednopłciowe kwiaty w kremowym kolorze. Męskie kwiaty są zebrane w zwisające kotki o długości od 40 do 60 mm. Kwiaty żeńskie występują po 2–4 w okrywie na końcach gałązek. Starsze egzemplarze wydają owoce nazywane bukwiami, o błyszczącej brunatnej barwie, pokryte najeżonymi kolcami. Owoce te, o długości od 12 do 18 mm, są jadalne w niewielkich ilościach. Dawniej górale wykorzystywali je do produkcji mąki.

Buk pospolity ‘Dawyck Purple’ to drzewo mrozoodporne i niewymagające. Lubi półcień i łagodne słońce, a najlepiej rośnie w chłodnym, umiarkowanym klimacie. Gleba powinna być świeża, dobrze przepuszczalna i stale umiarkowanie wilgotna, ponieważ roślina nie toleruje suszy. Posadzony jako soliter, nada ogrodowi strukturę i pionowy akcent. W szpalerze, wzdłuż alejek lub wejść, nawet wąskich, będzie prezentował się skromnie i elegancko. Piękno jego ulistnienia można podkreślić, sadząc go w sąsiedztwie drzew lub krzewów o kontrastowym ulistnieniu, takich jak kultywar ‘Dawyck Gold’ o złotych liściach.