Eucalyptus nitida

Eucalyptus nitida to gatunek pochodzący z Tasmanii, którego pachnące liście wydzielają przyjemny aromat pieprznej mięty po roztarciu. Zazwyczaj tworzy średniej wielkości drzewo o wysokości od 15 do 20 m, ale może też, co ciekawe, przybierać postać niewielkiego, zaledwie 5–6-metrowego krzewu o zupełnie innym wyglądzie. Ten eukaliptus jest dekoracyjny dzięki błyszczącym, zielonym liściom, a także interesującemu kwitnieniu w postaci białych kul oraz ozdobnej korze. Rośnie na lekkich, nawet ubogich, niewapiennych i dobrze przepuszczalnych glebach. Odpowiada mu słoneczne stanowisko i niezbyt mroźny klimat zimą.

Rozległy rodzaj Eucalyptus, obejmujący około 800 gatunków, należy do dużej rodziny botanicznej mirtowatych. Obejmuje ona blisko 130 rodzajów, z których wiele ma wartość ozdobną, jak Leptospermum, Chamelaucium, Callistemon czy Metrosideros. Eucalyptus nitida pochodzi z Tasmanii, gdzie rośnie w zachodnich dwóch trzecich wyspy, w lasach rozciągających się od poziomu morza po wzgórza i płaskowyże. Tworzy tam drzewo o wysokości około 20 m, ale może dorastać nawet do 40 m. Co ciekawe, istnieją również populacje rosnące w postaci krzewów o wysokości 5–6 m, określanych jako mallee, na piaszczystych wydmach nadmorskich. Mallee to aborygeńskie określenie przejęte przez język angielski, oznaczające krzewiaste formy o wysokości poniżej 10 m, rozgałęziające się już od ziemi, zazwyczaj należące do rodzajów Eucalyptus, Acacia lub Melaleuca.
Forma krzewiasta jest bardzo zwarta, z licznymi cienkimi, rozgałęzionymi pędami wyrastającymi u podstawy rośliny, które razem tworzą dość szeroką, zaokrągloną kopułę. Forma drzewiasta jest natomiast bardzo wyprostowana, z dość masywnym pniem rozgałęziającym się wysoko i tworzącym koronę, niekiedy gęstą, mniej lub bardziej stożkowatą albo zaokrągloną, a niekiedy luźniejszą i szeroko rozpostartą. Gatunek ten ma dużą zdolność regeneracji dzięki lignotuberowi. Jest to podziemne zgrubienie bogate w skrobię, zdolne do wytwarzania licznych odrostów, jeśli nadziemna część rośliny zostanie zniszczona, najczęściej przez pożar. Wówczas poczerniały od ognia pień pokrywa się u podstawy licznymi giętkimi i nieregularnie rozgałęzionymi pędami, przypominającymi wyglądem formy krzewiaste rosnące na piaszczystych wydmach.
U form drzewiastych pień pokrywa szorstka, jasnoszara kora, natomiast u krzewów jest ona gładka i ma zmienną barwę: kremową, szarą, żółtą, różową lub brązową. W każdym przypadku jest dekoracyjna i podkreśla walory ozdobne tego gatunku.
Młodociane liście są naprzeciwległe, siedzące, lancetowate do eliptycznych, mają od 4,5 do 8,5 cm długości i od 1 do 3 cm szerokości. Ich górna powierzchnia ma piękny zielony kolor, natomiast dolna, szorstka, jest nieco jaśniejsza. Liście dorosłe są naprzemianległe i ogonkowe, lancetowate do sierpowatych, osiągają do 13 cm długości przy zaledwie 1,7 cm szerokości. Mają piękny, lśniący zielony kolor (nitidus oznacza po łacinie „błyszczący”) i są bogate w olejki eteryczne, wydzielając charakterystyczny zapach pieprznej mięty po roztarciu.
Kwitnienie również zasługuje na uwagę, ponieważ choć kwiaty są niewielkie, mają około 1 cm średnicy, skupiają się po 9–15 w baldachach. Powstające w ten sposób kwiatostany są kuliste i tworzą piękne białe pompony. Ich barwa pochodzi od skupisk pręcików wysuwających się z każdego pąka. Na Tasmanii kwitnienie przypada od listopada do marca, a w naszym klimacie zazwyczaj w maju.
Eucalyptus nitida rośnie na glebie niewapiennej, obojętnej do kwaśnej, dobrze przepuszczalnej, na słonecznym stanowisku. W jego ojczyźnie nie występuje pora sucha, klimat jest deszczowy, z łagodnymi do ciepłych latami i chłodnymi zimami. Wytrzymuje mróz do około -10 °C, co oznacza, że można go sadzić w chłodniejszych regionach, gdzie powinien znaleźć dobre warunki do aklimatyzacji. W cieplejszych regionach może cierpieć z powodu letniej suszy.

Ten szybko rosnący eukaliptus wprowadzi do ogrodu egzotyczny akcent. Jego piękne, błyszczące zielone liście stworzą wspaniały kontrast z Albizia julibrissin Evey's Pride, o liściach powcinanych jak u paproci, które latem stają się purpurowe. Letnie kwitnienie w postaci ciemnoróżowych pomponów jeszcze bardziej podkreśla jego tropikalny wygląd, choć jego mrozoodporność jest większa niż u eukaliptusa. Aby kontynuować wyraziste kontrasty zarówno kolorystyczne, jak i dotyczące rozmiaru, wybierz Broussonetia papyrifera Golden Shadow, niewielkie drzewo o dużych liściach, niekiedy powcinanych w kształt ostrza halabardy, niekiedy tylko lekko klapowanych, a nawet całobrzegich, które wiosną zachwycają złocistożółtą barwą. W łagodnym klimacie odważ się również na Pittosporum tobira, o wspaniałych, zimozielonych, ciemnozielonych i lśniących liściach oraz białych, cudownie pachnących kwiatach!