Gardenia jaśminowata Pinwheel

Gardenia jaśminowata 'Pinwheel' wyróżnia się dobrą mrozoodpornością oraz niezwykłym kwitnieniem, podczas którego pojawiają się piękne, gwiazdkowate kwiaty, nieco przypominające duże, białe barwinki. Ten piękny krzew można uprawiać w otwartym gruncie w wielu regionach, ale wyłącznie w lekko kwaśnej glebie i w półcieniu. Na jego ładnych, zimozielonych, ciemnozielonych i błyszczących liściach rozwijają się wspaniale pachnące kwiaty, od wiosny do początku jesieni, jeśli warunki uprawy są optymalne. To odmiana średniej wielkości, która z łatwością znajdzie miejsce w dużej donicy na tarasie lub w pobliżu domu, pod oknem albo przy wejściu.

Gardenia jasminoides (synonim G. augusta) to krzew z rodziny marzanowatych, pochodzący z Azji. W stanie dzikim często występuje w Wietnamie, południowych Chinach, na Tajwanie, w Japonii i Indiach, w łagodnym, wilgotnym klimacie subtropikalnym lub tropikalnym. W Chinach uprawia się go od co najmniej tysiąca lat. W ostatnich latach dał początek licznym amerykańskim odmianom o różnej mrozoodporności, w tym odmianie 'Pinwheel'.

Odmianę 'Pinwheel' (Piiga-i') przed 2010 rokiem wyhodował Michael Dirr z Uniwersytetu Georgii w Stanach Zjednoczonych. Hodowca wyselekcjonował ją ze względu na mrozoodporność, najwyraźniej testowaną w strefie 6b (od -20 do -18 °C), a także na długi okres kwitnienia. Tworzy niewielki krzew o pokroju krzaczastym, elastycznym i zaokrąglonym, osiągający w dobrych warunkach około 75 cm we wszystkich kierunkach po pięciu latach w donicach oraz 1 m w otwartym gruncie. Jego pędy są dość elastyczne, gdy są młode, z czasem jednak stają się kruche. Duże, białe, pojedyncze kwiaty o woskowej fakturze osiągają niekiedy średnicę 7,5 cm. Ich zapach jest intensywny, niezwykle przyjemny i odurzający, a zarazem słodki i uzależniający. Kwiaty rozwijają się przez wyjątkowo długi czas — od wiosny do października, przez prawie 5 miesięcy — obficie od maja do czerwca, a następnie bardziej sporadycznie. Pojawiają się pojedynczo w kątach liści, na szczytach pędów. Zbudowane są z 6–7 łopatkowatych płatków w kolorze kremowobiałym, które przekwitając, stają się jasnożółte. Kwiaty dobrze odcinają się od jego błyszczących, ciemnozielonych liści. Liście są całobrzegie, grube i skórzaste, mają średnio 5,5 cm długości i 2,7 cm szerokości oraz wyraźnie widoczne nerwy. Kora jest szarawa. Gardenia żyje bardzo długo i obficiej kwitnie w młodym wieku.

Mimo że są nieco wymagające, gardenie należą do krzewów najbardziej poszukiwanych przez miłośników pięknych roślin. Nie ulega wątpliwości, że gdy zapewni się im odpowiednie warunki, gardenia okazuje się jedną z najpiękniejszych roślin. Mrozoodporność niektórych odmian, takich jak 'Pinwheel', jest jednak niewątpliwym osiągnięciem hodowlanym. Oczywiście należy ją oceniać z uwzględnieniem czasu trwania mrozów, narażenia na suche i zimne wiatry oraz wilgotności gleby. Uprawa gardenii 'Pinwheel' w otwartym gruncie jest jak najbardziej możliwa, na osłoniętym stanowisku i w niewapiennej glebie, niemal suchej zimą. Bardzo dobrze rośnie również w donicy, gdzie bez uszkodzeń przetrwa niezbyt surowe zimy, zabezpieczona na werandzie słabo ogrzewanej lub w szklarni nieogrzewanej. Poza uprzywilejowanymi regionami często najlepiej na wszelki wypadek przenieść ją na zimę do pomieszczenia. W ogrodzie kamelie, różaneczniki, pierisy i kalmie będą dla tego wspaniałego krzewu doskonałymi towarzyszami.

Gardenia może być uprawiana w pomieszczeniach w bardzo jasnym miejscu, bez bezpośredniego słońca, w stabilnej temperaturze od 18 do 24 °C, przy wysokiej wilgotności powietrza (co najmniej 60%) i regularnym podlewaniu miękką wodą, aby podłoże pozostawało lekko wilgotne; w ciepłej porze roku warto wystawić ją na zewnątrz, do półcienia, w miejsce osłonięte od wiatru i ulewnych deszczy. Należy wnieść ją do pomieszczenia, gdy tylko noce staną się zbyt chłodne.