Grujecznik japoński - Cercidiphyllum japonicum

Grujecznik japoński nosi również piękną nazwę grujecznika japońskiego, zwanego drzewem karmelowym, ze względu na delikatny zapach wydzielany przez jego liście jesienią. Przypomina on apetyczny aromat ciasta wyjętego z piekarnika, gdy rozdeptuje się opadłe na ziemię liście. Ten uroczy towarzysz ogrodnika pracującego jesienią w jego cieniu zachwyca także barwą zmieniającą się wraz z porami roku: wiosną różowoczerwoną, latem stopniowo przechodzącą w sinozieloną, aż po jesienny wybuch kolorów — symfonię żółci, pomarańczu, różu i czerwieni. Eleganckie, barwne i pachnące drzewo średniej wielkości zasługuje na posadzenie jako soliter, gdzie będzie mogło swobodnie się rozwijać.

Grujecznik japoński jest jedynym gatunkiem w rodzinie grujecznikowatych, której w pełni poświęcono. To obficie ulistnione drzewo liściaste o stosunkowo powolnym wzroście, pochodzące z Chin i Japonii. W swoim naturalnym zasięgu stało się rzadkie, jednak na Zachodzie jest szeroko uprawiane w parkach i ogrodach. Pozostawione bez cięcia, ma tendencję do wytwarzania kilku pni, z których każdy tworzy wąskie rozwidlenie, a krótkie gałęzie rozrastają się poziomo, układając się piętrowo. Jego pokrój jest raczej smukły i stożkowaty, ale dość szeroki. Choć w ojczyźnie drzewo to może osiągać 30, a nawet 45 m wysokości, stając się wówczas jednym z najwyższych drzew lasu, w naszym klimacie rzadko dorasta do 12–15 m, a jego szerokość sięga 6–8 m. Sercowate liście przypominają nieco liście judaszowca południowego, Cercis siliquastrum. To podobieństwo prawdopodobnie dało początek nazwie rodzajowej Cercidiphyllum, dosłownie oznaczającej „o liściach judaszowca”. Liście mają około 7 cm średnicy i są delikatnie ząbkowane na brzegach. Na początku sezonu mają różowawy odcień, następnie zmieniają barwę na sinozieloną lub niebieskozieloną, a ich spód jest białawy. Jesienią przybierają piękne żółte i purpurowe barwy, stając się nawet różowe. Powszechnie uważa się, że lekko kwaśna gleba sprzyja intensywności tych kolorów. Właśnie wtedy liście wydzielają charakterystyczny zapach karmelu, mniej lub bardziej intensywny. Wiosenne kwitnienie, o nieco przygaszonej różowoczerwonej barwie, ma niewielkie znaczenie dekoracyjne, ponieważ kwiaty męskie i żeńskie występują na odrębnych drzewach. Pień pokrywa dość gładka, szarobrązowa kora, na której szybko pojawiają się nieliczne płytkie zmarszczki. Z czasem lekko się złuszcza.

Zalecamy posadzić grujecznik japoński jako soliter, na pięknym trawniku, aby mógł swobodnie się rozwijać, lub otoczyć go niskimi krzewami albo bylinami zmieniającymi wygląd wraz z porami roku. Dobrym wyborem będą na przykład piękny, krzaczasto rosnący Clematis heracleifolia, Lespedeza thunbergii, czerniec, przywrotniki, kokorycze oraz złocień 'Mei Kyo'.