Jesion mannowy (nasiona) - Fraxinus ornus

Jesion mannowy (Fraxinus ornus), nazywany także jesionem mannowym lub jesionem mannowym, to drzewo o liściach opadających na zimę, pochodzące z południowej Europy i zachodniej Azji, które naturalnie rośnie na suchych, wapiennych terenach, zwłaszcza w cieplejszych regionach. Zachwyca obfitym wiosennym kwitnieniem o kremowobiałych, pachnących i miododajnych kwiatach, pojawiających się jednocześnie z liśćmi. Drzewo wytwarza wydłużone skrzydlaki zawierające nasiona, które można wysiewać. Kiełkują po okresie chłodu, który przerywa ich spoczynek.

Jesion mannowy należy do rodziny oliwkowatych. Pochodzi z południowej Europy i zachodniej Azji, a w niektórych rejonach śródziemnomorskich Francji, między innymi na Korsyce i w Alpach Nadmorskich, znalazł dogodne warunki do wzrostu. Ma zazwyczaj zaokrąglony pokrój, a jego jeden lub kilka pni pokrywa gładka, szara kora. Podtrzymują one dość luźną koronę o owalnym lub kulistym kształcie. Dzięki szybkiemu wzrostowi drzewo osiąga około 7 m wysokości i 3,5–4 m szerokości, zależnie od warunków uprawy. Jego liście opadające na zimę są złożone z długich liści o długości 20–30 cm, złożonych z 5–9 ciemnozielonych, lekko błyszczących listków o delikatnie ząbkowanych i falistych brzegach. W maju, gdy pojawiają się liście, drzewo pokrywa się obfitym kwitnieniem w postaci pionowo wzniesionych wiech, gęstych i pachnących, o długości od 10 do 20 cm. Każdy kwiat o średnicy 5–6 mm ma cztery płatki. Po zapyleniu drzewo wytwarza wydłużone skrzydlaki o długości 2–4,5 cm, zawierające nasiona.

Pyłek jesionu mannowego może wywoływać alergię u niektórych osób. Ponadto jego korzenie mogą uszkadzać fundamenty i znajdujące się w pobliżu instalacje, dlatego warto sadzić go w odpowiedniej odległości od budynków.

Jego przydomek „jesion mannowy” pochodzi od słodkiego soku wydzielanego po nacięciu kory. Substancja ta, znana jako „manna aptekarska”, jest nadal wykorzystywana w fitoterapii ze względu na działanie przeczyszczające i moczopędne.

Mrozoodporny i niewymagający jesion mannowy rośnie w zwykłej glebie ogrodowej, także suchej i wapiennej, pod warunkiem że jest ona dobrze przepuszczalna. Uprawiany w naturalnej formie zachwyca eleganckim pokrojem i pięknym wiosennym kwitnieniem, dzięki czemu ma duże walory ozdobne. To niewielkie drzewo można posadzić w grupie, w dużym żywopłocie z krzewów lub jako soliter, w średnim albo dużym ogrodzie. Ponieważ doskonale znosi cięcie i odrasta z pnia, można z powodzeniem ograniczać jego rozmiary w żywopłocie. Dobrze komponuje się z chruścinami, oliwnikiem wąskolistnym oraz kaliną wawrzynowatą — niewymagającymi gatunkami, pożytecznymi dla drobnych zwierząt ogrodowych.