Jesion wyniosły Zygmunt Krasiński

Fraxinus excelsior 'Zygmunt Krasiński' to jesion wyniosły, który wyróżnia się prostymi liśćmi lub liśćmi złożonymi tylko z trzech listków. Jest to wysokie, okazałe drzewo, którego czarne pąki wyraźnie kontrastują z szarymi gałązkami. Jego prosty pień podtrzymuje mniej lub bardziej stożkowatą koronę, dającą lekki cień. Liście jesienią mniej lub bardziej żółkną, a następnie opadają na ziemię. Całkowicie odporny na silne mrozy, przystosowujący się do większości gleb pozostających wilgotnymi, jesion ten można sadzić jako soliter, nad brzegiem zbiornika wodnego lub w głębi dużej rabaty.

Jesion należy do rodziny oliwkowatych, której nazwa pochodzi od oliwki (Olea) i która obejmuje kilka ozdobnych rodzajów, takich jak lilaki, Phillyrea czy mało znane abeliofyllum koreańskie (Abeliophyllum distichum). Znanych jest około 65 gatunków jesionów, które w zdecydowanej większości rozpoznaje się po nieparzystopierzastych liściach (złożonych z nieparzystej liczby listków dzięki obecności listka szczytowego), ułożonych naprzeciwlegle lub niekiedy zebranych po trzy. Fraxinus excelsior to nasz jesion wyniosły, występujący od Europy po Kaukaz i północną Anatolię. Jest szybko rosnącym, wysokim drzewem, które z łatwością może przekroczyć 30 m wysokości. Rośnie w lasach oraz w pobliżu jezior i cieków wodnych. Ma liście złożone z 7–13 listków, osiągające 20–40 cm długości. Jego bardzo niepozorne, żółtozielone kwiaty pojawiają się w kwietniu, przed rozwojem liści.
Fraxinus excelsior 'Zygmunt Krasiński' należy do nielicznych odmian o liściach prostych lub słabo złożonych, podobnie jak jesion 'Diversifolia'. Liście tego drzewa są wydłużone i proste albo złożone wyłącznie z trzech listków. Pierwotny egzemplarz znaleziono w parku w Opinogórze w Polsce, rezydencji ojca Zygmunta Krasińskiego, a także jego syna, który został tam pochowany. Z. Krasiński był poetą i pisarzem XIX wieku, ważną postacią romantyzmu, a także chrześniakiem Napoleona Bonaparte. Poza nietypowym ulistnieniem jesion ten jest dość podobny do gatunku botanicznego. Tworzy wysokie drzewo z mniej lub bardziej stożkowatą, zaokrągloną koroną, osadzoną na prostym pniu pokrytym szarawą korą, która z czasem pęka. Czarne pąki są dobrze widoczne na szarych gałązkach i charakterystyczne dla gatunku. Liście o dość ciemnozielonej barwie są zredukowane do jednego, przerośniętego listka, bardzo wydłużonego i osiągającego do 15 cm długości. Albo są trójlistkowe, czyli złożone z trzech listków — konfiguracja ta jest rzadka u drzew i występuje między innymi u parczeliny trójlistkowej (Ptelea trifoliata). Jesienią, zależnie od klimatu i podłoża, liście mniej lub bardziej żółkną przed opadnięciem, rozświetlając ogród pod koniec sezonu. Kwitnienie jest natomiast zbyt niepozorne, aby mieć znaczenie ozdobne. Rozpoczyna się bardzo wcześnie, w kwietniu, i przybiera postać główek drobnych kwiatów żeńskich o żółtozielonej barwie lub męskich, zabarwionych na purpurowo, które po zapyleniu stają się żółte. Owoc powstający w wyniku zapłodnienia, nazywany skrzydlakiem, ma kształt lancetowaty; początkowo jest żółtozielony, a następnie brązowieje. Zebrane w grona owoce nie mają większej wartości dekoracyjnej niż kwiatostany.

Łatwy w uprawie na większości wilgotnych gleb i bardzo odporny na mróz, ten jesion 'Zygmunt Krasiński' zainteresuje przede wszystkim miłośników rzadkich roślin dysponujących dużym ogrodem. Aby stworzyć zaskakującą kompozycję, zestaw go z innymi niezwykłymi roślinami, takimi jak niewielki dąb o liściach przypominających liście mirtu (Quercus myrsinifolia), który zaintryguje niejednego obserwatora. Trudno rozpoznać dąb w tym niewielkim drzewie o pokroju rozłożystym i wąskich liściach, z ledwie ząbkowanym brzegiem, które jesienią przebarwiają się na purpurowo. Klon grabolistny (Acer carpinifolium) również zaciera tropy dzięki liściom do złudzenia przypominającym liście grabu i przybierającym jesienią piękne barwy. Jego przynależność do rodzaju klonów zdradzają jedynie charakterystyczne owoce — dwuskrzydlaki. Aby dopełnić tę zaskakującą scenę, posadź wierzbę siwą (Salix elaeagnos 'Angustifolia'), kolejną botaniczną zagadkę, która zmyli obserwatorów niezwykle delikatnym, eleganckim ulistnieniem o pięknej ciemnozielonej barwie. Tym razem uwagę doświadczonych obserwatorów zwrócą żółte kotki...

. Posadź go jako soliter na trawniku, aby wyeksponować jego charakterystyczną sylwetkę, lub wkomponuj w rabatę z różnorodnymi roślinami. W takim przypadku otocz go niskimi roślinami, aby nie utrudniały mu rozwoju i pozwoliły w pełni wykształcić atrakcyjny pokrój. W jego ochronnym cieniu możesz posadzić dywan z runianki japońskiej 'Variegata', zimozielonej rośliny okrywowej o ciemnozielonych liściach delikatnie obrzeżonych na biało. Trzmielina pospolita, czyli Euonymus europaeus, o nieco dzikim wyglądzie, również dobrze będzie komponować się z jesionem i stworzy wspaniały barwny kontrast, gdy jesienią jej liście przebarwią się na purpurowo i czerwono. Ponadto wytwarza bardzo dekoracyjne różowo-pomarańczowe owoce, które są jednak trujące. Aby dodać kompozycji kolorów zimą, posadź derenia rozłogowego Cornus stolonifera 'Flaviramea', którego żółte pędy są bardzo dekoracyjne. Możesz posadzić go przed jesionem bez obaw, że będzie mu przeszkadzał, ponieważ krzew ten nie przekracza 2 m wysokości i warto co roku przycinać go krótko, aby pobudzać wzrost młodych, jaskrawo zabarwionych pędów.

lub jesion wyniosły, to wysokie drzewo bardzo pospolite w polskich lasach. Jest rozpoznawalny po aksamitnie czarnych pąkach kwiatowych oraz lancetowatych liściach o ciemnozielonej barwie, które jesienią żółkną. Szybko rosnące drzewo z czasem przybiera elegancki pokrój, z bardzo pionowym pniem podtrzymującym lekką, wydłużoną koronę, której cień docenisz latem. Bardzo odporny na mróz i łatwy w uprawie na zwykłej, głębokiej i wilgotnej glebie, będzie wspaniale prezentował się jako soliter w dużym ogrodzie lub nad brzegiem zbiornika wodnego.

Fraxinus excelsior, powszechnie nazywany jesionem wyniosłym, jest drzewem z rodziny oliwkowatych, podobnie jak oliwka i lilak. Występuje naturalnie w Europie, Skandynawii i Rosji, gdzie często rośnie na brzegach cieków wodnych oraz w lasach.

Pokrój tego jesionu jest wyprostowany. Wytwarza pionowy pień, dobrze oczyszczony z gałęzi, zwieńczony koroną o kształcie od zaokrąglonego do wydłużonego. U młodego drzewa korona jest raczej zwarta, z wiekiem się otwiera. W dojrzałym drzewie korona jest luźna i lekka, a kora pokrywająca pień staje się szara, głęboko spękana i łuskowata. Rośnie dość szybko, zwykle osiągając od 30 do 40 m wysokości i 20 m szerokości w wieku dojrzałym. Liście opadające na zimę, bardzo delikatne, są złożone z 9–13 bardzo wąskich, lancetowatych listków o długości od 5 do 12 cm. Mają ciemnozieloną barwę, a jesienią żółkną. Kwitnienie przypada na wiosnę, przed pojawieniem się liści, i ma postać żółtokremowych wiech. Po zapyleniu kwiaty ustępują miejsca skrzydlakom o długości od 2 do 4,5 cm.

Całkowicie mrozoodporny i mało wymagający jesion wyniosły znosi każde niepalące słońcem stanowisko i przystosowuje się do każdej zwykłej gleby, także wapiennej. Będzie jednak bujniej rósł na glebie żyznej, głębokiej i wilgotnej. Bardzo dobrze znosi cięcie, nawet silne, ponieważ wypuszcza nowe pędy z pnia. Jeśli warunki mu odpowiadają, bardzo łatwo się rozsiewa. W naturalnej formie jego ulistnienie i elegancki pokrój nadają mu prawdziwe walory ozdobne. Znajdzie miejsce jako soliter w dużym ogrodzie, gdzie latem zapewni przyjemny cień.