Jeżyna pachnąca - Rubus odoratus

Jeżyna pachnąca (Rubus odoratus), zwana także maliną kanadyjską lub jeżyną pachnącą, to dziki, obficie kwitnący krzew o delikatnym zapachu i pozbawiony kolców, który doskonale pasuje do naturalnego ogrodu lub nieformowanego żywopłotu. Silnie rosnąca i rozłogowa, zapewnia bardzo długie letnie kwitnienie w postaci bukietów drobnych kwiatów o świeżej, różowej barwie, podkreślonej przez aksamitne, szmaragdowozielone liście przypominające liście winorośli. Po kwiatach pojawiają się jaskrawoczerwone owoce, wprawdzie mało smaczne, ale dekoracyjne i chętnie zjadane przez ptaki. Mrozoodporna, mało wymagająca pod względem gleby i niemal bezobsługowa, ta urocza, a zarazem niewymagająca roślina jest odpowiednia dla każdego ogrodnika, także początkującego. 

Jeżyna pachnąca należy do rodziny różowatych. Wprowadzona do Europy w 1770 roku, ta rozłogowa roślina o płytkim systemie korzeniowym pochodzi z rozległego obszaru ciągnącego się od wschodniej części Ameryki Północnej aż po Kanadę. W naturze występuje na wilgotnych skalistych zboczach, łąkach i równinach porośniętych lasami mieszanymi, a szczególnie odpowiadają jej ich półcieniste obrzeża. Ten bardzo odporny na mróz krzew jest doskonale przystosowany do naszego klimatu umiarkowanego, ale preferuje gleby lekko kwaśne i nie toleruje nadmiaru wapnia.

Rośnie dość szybko, a z czasem pojedyncza roślina tworzy rozłożystą, krzaczastą kępę, która zajmuje 1,40 m przestrzeni w każdym kierunku. Rozrasta się na boki za pomocą kłączy i wytwarza turiony podobnie jak maliny. Kwitnienie tej jeżyny jest bardzo długie i trwa od czerwca do września. Kwiaty mają średnicę 3 cm i 5 płatków, są bardzo pachnące, miododajne i nektarodajne. Ich barwa zależy od klonu i zmienia się od białoróżowej do purpuroworóżowej. Owoce to duże, spłaszczone maliny o szorstkiej powierzchni, mało soczyste i zawierające wiele pestek. Spożywane na surowo są dość mdłe, ale w konfiturach ujawniają przyjemniejszy smak. Puste w środku łodygi, początkowo wzniesione, a później przewieszające się, mają barwę od mahoniowobrązowej do pomarańczowej, są pozbawione kolców i z wiekiem mają tendencję do złuszczania się. Młode pędy pokrywają włoski gruczołowe o zapachu żywicy. Wyrastają z nich duże, opadające na zimę liście o szerokości od 10 do 30 cm, podzielone na 5 ząbkowanych klap. Pokryta najeżonymi włoskami o zapachu lukrecji blaszka liściowa ma marszczoną powierzchnię i piękną szmaragdowozieloną barwę, która jesienią zmienia się na żółtą.

Posadź jeżynę pachnącą najlepiej w półcieniu, w głębokiej glebie bez nadmiaru wapnia. W takich warunkach krzew bardzo łatwo się przyjmie i w ciągu kilku lat utworzy wyjątkowo dekoracyjną roślinę, doskonale pasującą do kompozycji w stylu wiejskim, nieformowanego żywopłotu lub naturalnego ogrodu. W żywopłocie albo na dużej rabacie z krzewami połącz tę jeżynę z innymi niewymagającymi roślinami, takimi jak róże o kwiatach przypominających kwiaty dzikiej róży, białe tawuły, bzy, kaliny, lilaki, wiciokrzewy pospolite lub tatarskie, a także zimozielone i zrzucające liście trzmieliny. Możesz również wykorzystać ją do utworzenia dużej rośliny okrywowej, która ozdobi dziki zakątek, na przykład duży półcienisty stok, w towarzystwie dywanów barwinków, rdestu i dąbrówek rozłogowych. Wszystkie te rośliny rosną bujnie i są mało wymagające. Jeżynę można także przywiązywać do podpory, na przykład do siatki ogrodzeniowej. Jej puste w środku łodygi mogą posłużyć do wykonania zimowych kryjówek i schronień dla różnych owadów.