Laurowiśnia wschodnia Obelisk

Prunus laurocerasus 'Obelisk' ma wszystkie cechy idealnej rośliny żywopłotowej. Jest mniej okazała niż laurowiśnia wschodnia 'Rotundifolia', rośnie umiarkowanie szybko, a jej wyprostowany pokrój ogranicza konieczność przycinania boków. Jej piękne, eliptyczne liście, od średnio- do ciemnozielonych, mają błyszczącą powierzchnię, kremowobiałe kwiaty pojawiające się wiosną są pożyteczne dla owadów zapylających, a czarne owoce, toksyczne dla ludzi, chętnie zjadają ptaki. Równie pożyteczna, co ozdobna, mrozoodporna do -20 °C, dobrze rosnąca zarówno w słońcu, jak i w cieniu oraz na większości gleb, jest prawdziwą rośliną dla początkujących ogrodników.

Laurowiśnia wschodnia, nazywana również wawrzynem trebizondzkim, laurowiśnią migdałową lub laurowiśnią, to zimozielony krzew z rodziny różowatych. Ta bardzo ważna, między innymi z gospodarczego punktu widzenia, rodzina dostarcza nam większość drzew owocowych klimatu umiarkowanego (jabłonie, grusze, śliwy, morele, brzoskwinie itd.), ale także wiele roślin ozdobnych (głogi, irgi, róże, oczywiście, głogowniki, Prunus...) oraz liczne dzikie rośliny porastające nasze tereny wiejskie i lasy (poziomki...). Wśród ponad stu rodzajów tworzących tę rodzinę Prunus jest jednym z najbogatszych w gatunki — liczy ich około 300, w większości owocowych (wiśnie, śliwy, morele...) lub ozdobnych.
Pochodzący z południowo-wschodniej Europy i Azji Mniejszej, rodzimy w Iranie, na Kaukazie i w Turcji, Prunus laurocerasus jest zimozielonym krzewem, który może osiągać znaczne rozmiary (do 8 m wysokości), a nawet tworzyć prawdziwe pnie. Gatunek dał początek kilku odmianom, często wykorzystywanym do tworzenia żywopłotów, w tym odmianie 'Obelisk', szczególnie dobrze nadającej się do tego celu.
Laurowiśnia 'Obelisk' ma kilka cech, dzięki którym prawdopodobnie należy do najlepszych odmian na żywopłoty. Jest niższa od gatunku typowego i w wieku dojrzałym może osiągnąć 4–5 m wysokości, jeśli rośnie pojedynczo i w swobodnej formie, jednak dzięki cięciu, które bardzo dobrze znosi, można ją z łatwością utrzymać na wysokości 2 m lub 2,5 m. Jej główną zaletą jest wyprostowany pokrój, podczas gdy słynna 'Rotundifolia' spontanicznie tworzy szeroki krzew o mocno rozszerzonej podstawie. Sama odmiana 'Obelisk' wytwarza bardzo pionowe pędy, co nadaje jej mniej lub bardziej piramidalny pokrój i znacznie ułatwia utrzymanie jej w żywopłocie. Ponieważ jest gęsto ulistniona już od podstawy, nasi niemieccy sąsiedzi mają nawet zwyczaj uprawiać ją w ozdobnych pojemnikach, jako roślinę na taras lub balkon, przycinając ją stosunkowo nisko.
Dzięki gęstemu pokrojowi doskonale nadaje się na żywopłot pełniący funkcję osłony przeciwwiatrowej i dającej prywatność, sadzony w zagęszczeniu 3 roślin na metr bieżący. Umiarkowany roczny przyrost — około 30–40 cm — oraz dość wąski pokrój (roślina o wysokości 2,50 m będzie miała mniej więcej połowę tej szerokości, a nawet mniej) ograniczają czas potrzebny na cięcie. Wystarczy raz w roku przyciąć ją nożycami, a jeśli żywopłot jest krótki, można użyć nawet sekatora. Pozwala to równo skracać pędy bez przecinania liści.
Eliptyczne liście są bardzo dekoracyjne, mają piękny średnio- lub ciemnozielony kolor i błyszczącą powierzchnię, a młode liście przybierają miedzianoczerwone odcienie. W kwietniu i maju rozwijają się pachnące, kremowobiałe kwiaty, przyciągające pszczoły, trzmiele i motyle. Małe kwiaty zebrane w baldachogrona dają następnie czarne owoce, toksyczne dla ludzi (w rzeczywistości bardzo toksyczne są przede wszystkim nasiona), lecz zjadane przez ptaki.
Ten piękny krzew jest dobrze mrozoodporny, do około -20 °C, i bardzo tolerancyjny względem gleby — nie odpowiadają mu jedynie podłoża zbyt wapienne lub nadmiernie wilgotne. Będzie rosnąć na większości zwykłych gleb ogrodowych, przy kilku podlewaniach latem, choć po dobrym ukorzenieniu okazuje się dość odporny na suszę. Jest równie tolerancyjny względem stanowiska: rośnie zarówno w słońcu, jak i w półcieniu, a nawet w cieniu.

'Obelisk' doskonale sprawdzi się jako niski lub średniej wysokości żywopłot, ale jej dość naturalny wygląd zachęca również do sadzenia jej w swobodnym, mieszanym żywopłocie z innymi roślinami zimozielonymi albo w obrębie urozmaiconej rabaty, razem z roślinami zrzucającymi liście. Jej ulistnienie zapewni wówczas zieleń przez cały rok. Zamiast wybierać najprostsze rozwiązanie w postaci równo przyciętego żywopłotu, warto posadzić żywopłot o swobodnym pokroju, utrzymywany w pożądanych rozmiarach za pomocą sekatora. Efekt będzie znacznie bardziej estetyczny niż w przypadku żywopłotu jednogatunkowego, a dodatkowo możesz sprzyjać bioróżnorodności w swoim ogrodzie. Dzięki kalinom wawrzynowatym (Viburnum tinus, niemającym nic wspólnego z rodzajem Prunus!) zyskasz zimowe kwitnienie, przypadające w innym terminie niż u pozostałych roślin. Elaeagnus ebbingei, czyli oliwnik, obdarzy cię skromnym, lecz bardzo pachnącym kwitnieniem jesienią oraz szarawym ulistnieniem, które pięknie kontrastuje z odmianą 'Obelisk' (w razie potrzeby dostępne są także pstrolistne odmiany oliwników o liściach zielono-żółtych...). Równie dobrym towarzyszem będzie Arbutus unedo, dekoracyjny o każdej porze roku. Łączy on bowiem zimozielone, atrakcyjne ulistnienie osadzone na gałęziach o dekoracyjnej korze, ładne białe kwiaty w kształcie dzwoneczków oraz owoce, które zmieniają kolor z żółtopomarańczowego na jaskrawoczerwony i są przy tym jadalne. Nierzadko kwiaty i owoce współistnieją na tej samej roślinie!

Uwaga: Liście oraz wszystkie części laurowiśni wschodniej są toksyczne po spożyciu, z wyjątkiem miąższu owocu (nasiono jest toksyczne). Zawierają kwas pruski (cyjanowodór), związany z substancją aromatyczną zwaną benzaldehydem, o zapachu gorzkich migdałów. Tę samą substancję można znaleźć między innymi w nasionach pestek moreli i brzoskwiń.