Lilak perski - Syringa persica Laciniata

Syringa (x) persica 'Laciniata' znany jest również jako lilak perski o liściach pietruszkowych, ze względu na oryginalnie powcinane liście, podzielone na wąskie klapy. Ta cecha, w połączeniu z rozłożystym, luźnym i przewiewnym pokrojem, nadaje mu wdzięczny i bardzo naturalny wygląd, zupełnie inny niż ten, jaki prezentuje lilak pospolity. Wyróżnia się także lżejszymi, bardziej niebieskawofioletowymi kwiatami, pojawiającymi się wcześniej i utrzymującymi się dłużej. To również roślina o wyrafinowanym zapachu, niewymagająca wiele miejsca, równie urokliwa, co odporna. Ten lilak perski zdecydowanie zasługuje na częstsze sadzenie w ogrodach, także tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona.

Syringa (x) persica 'Laciniata' występuje również pod nazwami Syringa pteridifolia, S. filicifolia, S. persica var. pinnata. Ten krzew prawdopodobnie powstał w wyniku naturalnego skrzyżowania Syringa protolaciniata i S. laciniata. Nowsze badania genomu wskazują, że można go uznać za odrębny gatunek. Pochodzi z północno-zachodnich Chin (Gansu) oraz Afganistanu. Ten lilak został sprowadzony do Europy, do Włoch, przez Turcję w XVII wieku. Lilaki należą do rodziny oliwkowatych.

Ten lekko tworzący odrosty krzew ma krzaczasty, zaokrąglony pokrój, nieco luźny, szerszy niż wyższy, wsparty na cienkich, smukłych i lekko przewieszających się gałązkach. Rośnie dość wolno i w pełni dojrzałości osiąga około 1,5 m wysokości oraz 2 m szerokości. Na gałązkach rozwijają się liście opadające na zimę, lancetowate do eliptycznych, długości od 5 do 8 cm, w intensywnie zielonym kolorze. Są pierzastodzielne, czyli podzielone na 5–7 długich i wąskich klap o sztywnej strukturze. Kwitnienie rozpoczyna się zazwyczaj pod koniec kwietnia, mniej lub bardziej wcześnie w zależności od klimatu, i czasami trwa aż do czerwca. Kwiatostany to boczne wiechy tyrsowate, piramidalne, lekkie i przewiewne, przyjemnie pachnące, o długości od 7 do 10 cm. Składają się z drobnych, pojedynczych, delikatnych kwiatów w kolorze od jasnofioletowego po niebieskawofioletowy, z ciemniejszym fioletowym odcieniem w gardzieli. Kwiatostany pojawiają się na końcach pędów zeszłorocznych. Ich bardzo przyjemny zapach jest bardziej złożony i wyrafinowany niż zapach naszego lilaka pospolitego Syringa vulgaris.

Zapach, kwitnienie, wspomnienia z dzieciństwa, a nawet symbol ważnego wydarzenia — każdy ma dobry powód, by kochać lilaki, równie ujmujące, co pozbawione pretensjonalności. Lilak 'Laciniata', obdarzony urokiem dzikich roślin, pasuje do ogrodów każdej wielkości, a nawet na taras lub balkon, posadzony w dużym pojemniku. W pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie na zwykłej, lecz przepuszczalnej glebie, w chłodniejszych lub suchych regionach, niewymagający, przystosowuje się do wszystkich naszych warunków klimatycznych. Stanowi ważny element ogrodu zapachowego, ponieważ kwitnie wcześniej niż lilaki pospolite, których kwiaty mogłyby przyćmić jego delikatniejsze kwitnienie. Można go również sadzić w dużych obrzeżach rabat, w grupach, jako soliter albo w formie niewielkiego żywopłotu nieformowanego, w połączeniu z innymi gatunkami (jaśminowcami, jabłoniami ozdobnymi, cieciorkami, migdałkiem trójklapowym, forsycjami, pigwowcami, obielami, żyliszkami...). Jego zachwycająco pachnące grona są cenione w wiosennych bukietach, w towarzystwie pierwszych ogrodowych kosaćców, wcześnie kwitnących piwonii, tulipanów, dzwonków i jaskrów florystycznych.