Lilak węgierski - Syringa josikae

Ten lilak węgierski, po łacinie Syringa josikaea, to gatunek botaniczny rzadko spotykany w uprawie w porównaniu z lilakiem pospolitym, być może ze względu na wymagania dotyczące gleby. Ten duży i piękny krzew ma jednak wiele uroku, gdy wiosną pokrywa się dużymi, rozgałęzionymi, lekko zwisającymi gronami kwiatowymi o delikatnej fioletoworóżowej barwie i intensywnym zapachu. To lilak kolekcjonerski, interesujący do obsadzania żywopłotów na glebach niewapiennych, które pozostają wilgotne latem. 

Syringa josikaea należy do rodziny oliwkowatych, podobnie jak wszystkie lilaki. Pochodzi z Europy Środkowej i Wschodniej, jest endemitem Ukrainy i Rumunii, gdzie staje się coraz rzadszy. W naturze zawsze rośnie w pobliżu cieków wodnych, na glebach bogatych w próchnicę i stale lekko wilgotnych. To gatunek wyjątkowo odporny na mróz, który dobrze rośnie w klimacie górskim lub umiarkowanym. Jego pokrój tworzy duży krzew, niemal tak szeroki, jak wysoki, silnie rozgałęziony i oparty na sztywnych pędach. Z czasem może osiągnąć od 3 do 4 m wysokości i niemal taką samą szerokość, w zależności od warunków uprawy. Ten lilak obficie kwitnie w maju i czerwcu, kilka dni po lilaku pospolitym, na końcach pędów. Jego kwiatostany to rozgałęzione, piramidalne, lekko pochylone i bardzo wonne tyrsy, złożone z drobnych kwiatów rurkowatych, o fioletoworóżowej barwie; pąki są ciemniejsze, różowe. Kwiaty przyciągają liczne motyle i owady zapylające. Jego liście, opadające na zimę, są złożone z eliptycznych, spiczastych liści o długości od 6 do 12 cm, z wyraźnie zaznaczonymi nerwami. Z wierzchu zielone, od spodu są lekko owłosione i bardziej szare. Zanim opadną, jesienią liście przebarwiają się na żółto. 

Zapach, kwitnienie, wspomnienia z dzieciństwa, a nawet symbol ważnego wydarzenia — każdy ma dobry powód, by kochać lilaki, równie ujmujące, co pozbawione pretensjonalności. Lilak węgierski nie jest wyjątkiem: bardzo mrozoodporny, hojnie kwitnący, wonny, silnie rosnący i rzadki, uosabia urok i prostotę właściwe starym ogrodom. Jest ważnym elementem ogrodu zapachów na glebie niewapiennej. Jego kwitnienie będzie towarzyszyć kwitnieniu dużych różaneczników lub hortensji. Można sadzić go w grupach, jako soliter albo w żywopłocie nieformowanym, w połączeniu z innymi gatunkami (jabłoniami ozdobnymi, wiśniami piłkowanymi, brzoskwinią ozdobną, ...). Jego bardzo wonne grona są cenione w wiosennych bukietach, w towarzystwie pierwszych ogrodowych kosaćców, wczesnych piwonii, dzwonków i jaskrów kwiaciarskich.