Melia azedarach Jade Snowflake - Miodła pospolita

Miodła pospolita Jade Snowflake to niezwykle atrakcyjna, pstra forma niewielkiego drzewa liściastego, powszechnie nazywanego miodłą pospolitą, drzewem różańcowym, lilakiem perskim lub mahoniem cejlońskim. Ten kultywar 'Flocon de Jade' ma pierzaste liście o delikatnym wyglądzie, nieregularnie marmurkowate, w różnych odcieniach bieli i zieleni. Zachwyca również delikatnym i pachnącym kwitnieniem, nieco przypominającym kwitnienie lilaka, a następnie owocami w kolorze miodu, które długo utrzymują się na gałązkach zimą. Odporna na szkodniki i choroby, ma dla ogrodnika dwie najważniejsze zalety: wyjątkową wytrzymałość oraz niezwykłą odporność na trudne warunki. Roślina ta ma tylko jedną słabość: nie toleruje bardzo mroźnych zim.

Miodła pospolita Jade Snowflake to kultywar wprowadzony w stanach Georgia i Karolina Południowa około 1830 roku. Rodzaj Melia, należący do rodziny meliowatych, obejmuje tylko jeden gatunek — Melia azedarach — szeroko rozpowszechniony w Azji. Występuje od Iraku po Japonię, od południowych Chin po Australię, w Afryce Wschodniej, a także w basenie Morza Śródziemnego. Gatunek ten, dość zmienny w zależności od środowiska, pochodzi z południowych stoków Himalajów (Beludżystanu i Kaszmiru). Przydomek „drzewo różańcowe” zawdzięcza dawnemu wykorzystywaniu jego naturalnie przewierconych pestek. Nazywa się ją także mahoniem cejlońskim; jest blisko spokrewniona z innymi mahoniowcami (Khaya, Swietenia, Dysoxylum) pochodzącymi z tropików i bardzo cenionymi w meblarstwie artystycznym. Miodła pospolita może żyć 200 lat, a jej wzrost jest bardzo szybki, przynajmniej w pierwszych latach. Jest mrozoodporna do około -10 °C.

Miodła pospolita Jade Snowflake, podobnie jak wiele roślin o pstrych liściach, rośnie nieco wolniej niż forma wyjściowa. To niewielkie drzewo ma pokrój rozłożysty, z zaokrągloną, luźną koroną. Osiąga średnio 9 m wysokości i 3 m szerokości. Jego gładka, brunatnoszara kora z wiekiem podłużnie pęka, odsłaniając drewno w kolorze ochry, natomiast młode gałązki są lekko zabarwione na czerwono. System korzeniowy jest bardzo rozległy; roślina może wytwarzać odrosty w pewnej odległości od rośliny matecznej, podobnie jak chruścina. Liście opadają jesienią i pojawiają się ponownie późną wiosną, jednocześnie z kwitnieniem. Są to długie liście, osiągające 25–45 cm długości, podzielone na liczne owalne, zaostrzone listki, mniej lub bardziej ząbkowane na brzegach. Są nieregularnie pstre, białe i zielone, błyszczące z wierzchu, jaśniejsze od spodu, a przed opadnięciem jesienią przebarwiają się na żółto. Roztarte liście wydzielają zapach, który może być nieprzyjemny, co wynika z obecności substancji owadobójczych. Kwitnienie przypada na maj i czerwiec, mniej lub bardziej wcześnie w zależności od klimatu. Kwiaty zebrane są w nieco luźne wiechy o długości 20–25 cm, pojawiające się w kątach liści na tegorocznych gałązkach. Te pachnące bukiety tworzą małe, rurkowate, gwiazdkowate kwiaty o 5 płatkach, szerokich na 1,5–2 cm, w kolorze jasnego lila. Korona ma rurkę w intensywniejszym odcieniu fioletu, a pylniki są żółte. Po kwitnieniu pojawiają się okrągłe owoce zebrane w grona, o średnicy 1,5 cm, początkowo kwaśnozielone, a po dojrzeniu żółte jak miód. Długo utrzymują się na gałązkach po opadnięciu liści, stanowiąc pokarm dla ptaków i nietoperzy, które rozsiewają nasiona. Twarda, owalna, żebrowana pestka jest naturalnie przewiercona niczym koralik. Zawiera 6 komór, w których znajduje się 6 nasion przypominających brązowe ziarna ryżu.

Miodła pospolita Jade Snowflake jest cenna, gdy chcesz wprowadzić nieco światła i bujności do dzikich zakątków ogrodu, także na suchych i ubogich glebach. Dyskretnie przyciąga uwagę od wiosny aż do zimy, gdy nadal zdobią ją owoce. Możesz posadzić ją na rabacie lub w żywopłocie nieformowanym w towarzystwie innych mało wymagających krzewów, takich jak ewodia Daniella Tetradium daniellii, oliwnik wąskolistny, róże botaniczne, chruściny, bzy czarne i wiele innych.

Właściwości i zastosowanie:

Uprawiana od wieków jako drzewo świątynne w Persji, na Cejlonie i w Malezji, ta niewielka roślina ozdobna i użytkowa przebyła długą drogę przez stulecia — od suchych krain Himalajów po region śródziemnomorski. Dawniej uprawiano miodłę we Włoszech, aby z jej pestek wyrabiać różańce. Nasiona oleiste dostarczają oleju tradycyjnie wykorzystywanego do produkcji mydeł, wosków i smarów, a także jako środek przeciw robakom oraz do leczenia niektórych dolegliwości wątroby i nerek… Jej liście są lokalnie wykorzystywane jako pasza. Ta roślina lecznicza jest bardzo ceniona w medycynie ajurwedyjskiej.

Krzew ten ma również wysokiej jakości drewno, mniej lub bardziej różowawożółte aż po ciemnoczerwone: odporne na gnicie i o drobnym usłojeniu, nosi nazwę „mahoniu cejlońskiego” i przypomina drewno tekowe (Tectona grandis).