Niepokalanek pospolity Blue Didley

Niepokalanek pospolity 'Blue Didley', nazywany także niepokalankiem, to odmiana o niewielkich rozmiarach, doskonale nadająca się do małych ogrodów. Ten krzew, który wymaga jedynie słonecznego stanowiska, ma wiele zalet zarówno pod względem ozdobnym, jak i użytkowym: letnie kwitnienie w kłosach pachnących kwiatów o pięknej lawendowoniebieskiej barwie, dekoracyjne i aromatyczne owocowanie, piękne, dłoniaste, ciemnozielone liście o intensywnym zapachu, dobrą odporność na mróz, a także wyjątkową oszczędność pod względem wymagań i podlewania. Lista jego zalet byłaby niepełna, gdyby nie wspomnieć, że doskonale toleruje morskie aerozole i przystosowuje się do zasolonych, piaszczystych, ubogich, a nawet wapiennych gleb. Obiektywnie rzecz biorąc, niewiele roślin może konkurować z tym wszechstronnym niepokalankiem, gotowym zagościć w każdym ogrodzie. 

Niepokalanek pospolity to krzew o liściach opadających na zimę, należący do rodziny werbenowatych, pochodzący z basenu Morza Śródziemnego i Azji Mniejszej. Choć jest wyjątkowo wytrzymały i łatwy w uprawie, często zarzuca mu się zbyt bujny wzrost, nieuporządkowany pokrój i nieco blade kwitnienie... Wszystkie te wady zostały skorygowane w nowej odmianie 'Blue Didley', uzyskanej całkiem niedawno po wielu latach prac hodowlanych prowadzonych w Stanach Zjednoczonych.

'Blue Didley' tworzy zaokrąglony, gęsty i zwarty krzew, którego pędy wznoszą się z gracją. W wieku dojrzałym osiągnie około 1,30 m wysokości i szerokości. Kwitnie od lipca do września, zależnie od klimatu, na pędach tegorocznych. Roślinę pokrywają wzniesione kłosy złożone z bardzo drobnych kwiatów o jasnej lawendowoniebieskiej barwie. Następnie pojawiają się małe owoce wielkości ziaren pieprzu, bardzo aromatyczne, ciemnoczerwone i błyszczące, utrzymujące się aż do zimy. Pędy rosną szybko, są mocne i bardzo elastyczne. Dość późną wiosną rozwijają liście dłoniaste, podzielone na 5 zwężających się klap. Mają piękną, ciemnozieloną, niebieskawą barwę, a w momencie rozwijania się są lekko srebrzyste. Liście po roztarciu wydzielają intensywny zapach pieprzu, stąd zwyczajowa nazwa „drzewo pieprzowe”. Niepokalanki mają bardzo głęboki system korzeniowy, który pozwala im czerpać wilgoć z głębszych warstw gleby podczas suchego lata. W naszych najchłodniejszych regionach nadziemne części krzewu mogą przemarznąć, nie powoduje to jednak poważnych szkód, ponieważ roślina w ciągu kilku miesięcy odtworzy ulistnienie i obficie zakwitnie na nowych pędach. Liście opadające na zimę zasychają jesienią we wszystkich naszych regionach.

Niepokalanek pospolity często spotyka się nad morzem, niekiedy bardzo blisko brzegu, gdzie zakorzenia się w piasku między skałami. Po dobrym ukorzenieniu jest odporny na suszę, podobnie jak tamaryszki, z którymi dobrze współgra. Zachowując zalety tego niewymagającego i wytrzymałego krzewu, odmiana 'Blue Didley' okazuje się bardziej elegancka i efektowna, a także łatwiejsza do wykorzystania w ogrodzie, nawet gdy miejsca jest niewiele. Jej niewielkie rozmiary pozwalają sadzić ją na małych przestrzeniach, w pojemniku na tarasie, w niewielkim żywopłocie nieformowanym lub w grupie, w towarzystwie oleandrów (w łagodnym klimacie), róż powtarzających kwitnienie o różowych kwiatach (The Fairy), karłowych budlei, a także tamaryszków pięciopręcikowych. Ten krzew o pokroju przypominającym olbrzymi niebieski łubin wygląda wspaniale w otoczeniu żółtych liliowców, dziurawców Mosera oraz traw, takich jak Miscanthus Yaku jima...

Jego zwyczajowa nazwa „niepokalanek” wywodzi się ze średniowiecza, gdy niektórzy duchowni spożywali jagody tego krzewu, aby oprzeć się pokusom cielesnym. Od tego czasu badania potwierdziły właściwości rośliny łagodzące problemy związane z wahaniami hormonalnymi u kobiet.  W starożytnej Grecji pędy niepokalanka służyły do wyrobu mocnych więzów. Według legendy Odyseusz miał przywiązać nimi swoich towarzyszy pod brzuchami owiec, umożliwiając im ucieczkę z jaskini cyklopa.