Oleander pospolity Jannoch

Oleander pospolity 'Jannoch' to potomek gatunku Nerium oleander, będącego silnie rosnącym, zimozielonym krzewem charakterystycznym dla ogrodów śródziemnomorskich. Ta wyjątkowo obficie kwitnąca odmiana rozwija pojedyncze kwiaty o intensywnej malinowoczerwonej barwie, kwitnąc nieprzerwanie od czerwca do października, jeśli gleba pozostaje wilgotna. Kwiaty są zebrane w okazałe bukiety i pięknie prezentują się na tle eleganckich, ciemnozielonych liści, które są ozdobne także poza okresem kwitnienia. Ma niewielkie wymagania, łatwo rośnie w każdej przepuszczalnej glebie, jest odporny na bryzę morską i suszę. Jego jedyną słabą stroną jest dość niska mrozoodporność, zwłaszcza w pierwszych latach uprawy. Sadzenie w otwartym gruncie należy ograniczyć do regionów, w których zimy nie są zbyt mroźne. W połączeniu z innymi odmianami tworzy duże, eleganckie i wielobarwne żywopłoty, a w dużej donicy na tarasie, balkonie czy nawet w małym ogrodzie doskonale prezentuje się przez cały ciepły sezon.

Liczne odmiany oleandra pospolitego dostępne na rynku ogrodniczym to najczęściej mieszańce między Nerium oleander subsp. oleander, występującym naturalnie w rejonie Morza Śródziemnego, a silnie pachnącym Nerium oleander subsp. indicum, pochodzącym z obszaru od Iranu po Chiny. Ich kwiaty mogą być pojedyncze, pełne, a nawet potrójne i występują niemal we wszystkich odcieniach: od bieli, przez róż, żółć i łososiowy, po czerwień, a nawet fiolet. Brakuje jedynie barwy niebieskiej.

Nerium oleander to zimozielony krzew z rodziny toinowatych, podobnie jak barwinki czy jaśmin gwiazdkowy (Trachelospermum jasminoides). 'Jannoch' naturalnie tworzy krzew o gęstym, rozłożystym pokroju, rozgałęziający się nisko nad ziemią, wielopędowy i ogólnie zaokrąglony. Jest silnie rosnący i w dojrzałym wieku osiąga średnio 3,5 m wysokości oraz 3 m szerokości, szybko przyrastając. Jego elastyczne pędy, pokryte szarą korą, mają długie, zimozielone liście, grube i skórzaste, lekko niebieskawe z jaśniejszym spodem. Liście osiągają od 10 do 15 cm długości i 3 cm szerokości. W przypadku silnej suszy Nerium traci część liści, przede wszystkim najstarszych, znajdujących się u nasady pędów. Kwitnienie przypada na wiosnę, a następnie ponownie od końca lata do jesieni, albo trwa nieprzerwanie od wiosny do jesieni, zależnie od klimatu. W wilgotnej glebie utrzymuje się przez 4–5 miesięcy. Kwiaty mają rurkę rozszerzającą się w 5 płatków o ciemnoczerwonej barwie i pojawiają się obok smukłych, wrzecionowatych pąków. Są zebrane w baldachogrona, głównie na wierzchołkach pędów mających 1 lub 2 lata. Po tym nektarodajnym i miododajnym kwitnieniu pojawiają się długie, czerwonawe strąki, które po dojrzeniu pękają i uwalniają liczne drobne nasiona zaopatrzone w pęczek białych włosków, rozsiewane przez wiatr. Uważaj, aby nie przycinać oleandra pospolitego zbyt mocno: kwiaty pojawiają się wyłącznie na pędach, które osiągnęły odpowiednią długość!

Symbol odporności i hojności, Nerium oleander jest doskonałą rośliną żywopłotową na terenach nadmorskich, ale także wspaniałym egzemplarzem do sadzenia pojedynczo w ciepłym miejscu. Po dobrym ukorzenieniu jest mrozoodporny od -8 do -10 °C i bez problemu rośnie w każdej zwykłej, lecz przepuszczalnej glebie. Można go również uprawiać w formie żywopłotu, regularnie przycinając, w połączeniu z innymi zimozielonymi krzewami, takimi jak kalina wawrzynowata, oliwnik Ebbing'a, czojsia, mirty, pospornica japońska, a nawet Grevillea. W łagodnym klimacie można prowadzić go w formie małego drzewa, wybierając na początku najładniejszy pęd i doprowadzając go do wysokości 1,5 lub 2 m nad ziemią, a następnie pozwalając mu się rozgałęzić. Uzyskane w ten sposób egzemplarze są szczególnie dekoracyjne, ale wymagają bardzo łagodnej zimy, która nie spowoduje ich przycięcia aż do ziemi. Byłoby szkoda, gdyby silny mróz w ciągu kilku godzin zniszczył efekty wieloletniej pracy! Na tarasie będzie królował w dużej donicy, w towarzystwie cytrusów, Grevillea i oleandrów pospolitych. Taka uprawa pozwala przenieść roślinę do bardzo jasnego, chłodnego, ale nieprzemarzającego pomieszczenia w najzimniejszych regionach.

Nazwa rodzajowa Nerium prawdopodobnie pochodzi od jego dawnej greckiej nazwy Nerion, wywodzącej się od imienia Nereusa, boga morza z mitologii greckiej. Inna interpretacja wiąże nazwę Nerium ze słowem neros, które po grecku oznacza wilgotny. Element związany z wodą, obecny w obu tych interpretacjach, zapewne wynika z faktu, że dziko rosnący oleander pospolity nigdy nie występuje bardzo daleko od wody. Jego długie korzenie sięgają głęboko w glebę, aby czerpać z niej wilgoć, nawet na zboczach wąwozów czy w wyschniętych korytach rzek. Dowodem jego niezwykłej odporności na suszę jest to, że w suchych regionach, takich jak Negew w Izraelu czy południowa część marokańskiego Antyatlasu, Nerium oleander jest jednym z nielicznych krzewów, obok akacji i Retama (rodzaju żarnowca), które potrafią przetrwać na pustyni, zakorzenione w ścianach jarów.