Ostrokrzew karbowanolistny Fastigiata

Ostrokrzew karbowanolistny Fastigiata to odmiana ostrokrzewu karbowanolistnego o szczególnie wąskim, kolumnowym pokroju, którą można wykorzystać w ogrodzie jako bukszpan lub miniaturowy cis. Ten zimozielony, niekłujący krzew ma małe, zaokrąglone liście o pięknej, lśniącej zielonej barwie i nadaje się do formowania według najróżniejszych pomysłów, zarówno w otwartym gruncie, jak i w donicy. Egzemplarze żeńskie od września do marca wytwarzają piękne czarne jagody. Jest bardzo mrozoodporny i rośnie szybciej niż bukszpan, jednak do prawidłowego rozwoju wymaga gleby ubogiej w wapń, raczej świeżej, oraz stanowiska osłoniętego przed palącym słońcem. Często wykorzystywany w ogrodach japońskich, pozwala spróbować swoich sił w sztuce topiarnej!

Ostrokrzew karbowanolistny pochodzi z Japonii i należy do rodziny ostrokrzewowatych. Odmiana 'Fastigiata', rosnąca w umiarkowanym tempie i wyróżniająca się szczególnie wąskim pokrojem, osiąga średnio 2,5–3 m wysokości i 80 cm szerokości. Wyróżniają ją również małe, skórzaste, dość ciemnozielone liście, karbowane, lecz niekłujące i błyszczące. Wszystkie ostrokrzewy są roślinami dwupiennymi, co oznacza, że występują wśród nich egzemplarze wytwarzające kwiaty męskie oraz egzemplarze żeńskie. Owoce pojawiają się wyłącznie na tych drugich. Żeńskie egzemplarze ostrokrzewu japońskiego Fastigiata wiosną wytwarzają małe, niepozorne, ale miododajne kwiaty o matowobiałej barwie. Po zapyleniu przez posadzony w pobliżu ostrokrzew męski kwiaty te tworzą owoce w postaci mięsistych, okrągłych jagód o lśniącej czarnej barwie. Rozpoznanie płci kwiatów wymaga wprawnego oka. Wszystkie mają cztery białe płatki, a ich powierzchnia jest woskowa, jednak kwiaty męskie można rozpoznać po czterech wystających pręcikach z żółtymi pylnikami, podczas gdy kwiaty żeńskie mają krótki, owalny, zielony słupek. Ten sam krzew może wytwarzać zarówno kwiaty męskie, jak i niedorozwinięte kwiaty żeńskie, które nie będą mogły zostać zapylone. Nasiona są rozsiewane przez ptaki, które uwielbiają te owoce.

Rosnący szybciej niż bukszpan i podatny na formowanie według najróżniejszych pomysłów ostrokrzew karbowanolistny Fastigiata zadowoli ogrodników amatorów ceniących starannie utrzymane żywopłoty i roślinne rzeźby. Doskonale sprawdza się w żywopłocie jednorodnym lub mieszanym, w towarzystwie oliwnika, kaliny wawrzynowatej, irgi mlecznej, głogownika piłkowanego lub czojsii. Przede wszystkim nie toleruje wapnia, który powoduje żółknięcie jego pięknych liści, i preferuje gleby przepuszczalne, dość żyzne. Mrozoodporny znacznie poniżej -15°C, lubi stanowiska od półcienistych do cienistych, na przykład pod drzewami lub na skraju lasu, w dużym, naturalistycznym ogrodzie. Posadzony jako soliter, uformowany w topiary lub prowadzony jako małe drzewko, przyciąga wzrok zimą. Można go również uprawiać w dużym pojemniku. Warto sadzić go bez ograniczeń w ogrodach zen, w towarzystwie bambusów, klonów japońskich, kamelii japońskich...

Ostrokrzewy są jednocześnie roślinami uwielbianymi i mało znanymi. Rodzaj obejmuje blisko 800 gatunków zrzucających liście lub zimozielonych, pochodzących na ogół z umiarkowanej półkuli północnej. Te bardzo stare rośliny przetrwały w historii naszego klimatu naprzemienne okresy zlodowaceń oraz suche i gorące epoki, dzięki czemu są niezwykle zdolne do przystosowania się i odporne. Ich drewno, białe lub kremowe, zawiera bardzo mało wody, nawet gdy jest świeże. Jest gęste i ciężkie, ale miękkie oraz łatwe w obróbce stolarskiej. Stanowi również doskonały opał, nadający się do wykorzystania nawet w stanie świeżym. Wreszcie jego liście i jagody, które nie są jadalne, zawierają dużo kofeiny. Z liści ostrokrzewu przygotowuje się herbatę w Schwarzwaldzie.