Ostrokrzew Maksymowicza Kanehirae

Ilex maximowicziana ‘Kanehirae’ to odmiana ostrokrzewu karbowanolistnego, wciąż mało znana, mimo że z łatwością może zastąpić bukszpan. Tworzy zimozielony krzew o wzniesionym, gęstym pokroju, rosnący szybciej niż I. crenata i osiągający około 2 m wysokości oraz 1,5 m szerokości. Dzięki owalnym, pięknie błyszczącym, zielonym liściom można go formować na wiele sposobów, zarówno w otwartym gruncie, jak i w doniczce. Żeńskie egzemplarze od września do marca wytwarzają piękne czarne jagody. Bardzo mrozoodporny, wymaga jednak do prawidłowego rozwoju gleby ubogiej w wapń, raczej świeżej, oraz stanowiska osłoniętego przed palącym słońcem. Często wykorzystywany w  ogrodach japońskich, pozwala spróbować swoich sił w sztuce topiarnej!

Ilex maximowicziana to krzew pochodzący z Japonii, należący do rodziny ostrokrzewowatych. Odmiana ‘Kanehirae’, spotykana niekiedy pod nazwą Ilex Mutchagara, rośnie umiarkowanie szybko, ma wzniesiony, gęsty pokrój i z czasem osiąga od 2 do 3 m wysokości oraz około 2 m szerokości. Jego małe, skórzaste, owalne liście są dość ciemnozielone, ząbkowane, lecz pozbawione kolców i błyszczące. Osiągają od 4 do 7 cm długości. Wszystkie ostrokrzewy są roślinami dwupiennymi, co oznacza, że występują egzemplarze wytwarzające kwiaty męskie oraz egzemplarze żeńskie. Tylko te ostatnie wydają owoce. Żeński ostrokrzew karbowanolistny ‘Kanehirae’ wiosną wytwarza małe, niepozorne, lecz miododajne kwiaty o matowej, białej barwie. Po zapyleniu przez posadzony w pobliżu męski egzemplarz przekształcają się one w owocostany złożone z mięsistych, okrągłych jagód o błyszczącej, czarnej barwie. Rozpoznanie płci kwiatów wymaga wprawnego oka. Wszystkie mają cztery białe płatki, a ich powierzchnia jest woskowata, jednak kwiaty męskie można rozpoznać po 4 wystających pręcikach z żółtymi pylnikami, natomiast kwiaty żeńskie mają krótki, owalny, zielony słupek. Ten sam krzew może wytwarzać jednocześnie kwiaty męskie i żeńskie kwiaty atroficzne, których nie da się zapylić. Nasiona są rozsiewane przez ptaki, które chętnie zjadają owoce.

Rosnący szybciej niż bukszpan i Ilex crenata, podatny na formowanie według indywidualnych upodobań, Ilex maximowicziana ‘Kanehirae’ zadowoli miłośników starannie utrzymanych żywopłotów i rzeźb roślinnych. Doskonale sprawdzi się w żywopłocie jednogatunkowym lub mieszanym, w towarzystwie oliwnika, kaliny wawrzynowatej, irgi mlecznej, głogownika piłkowanego lub czojsi. Przede wszystkim nie toleruje wapnia, który powoduje żółknięcie jego pięknych liści, i preferuje gleby przepuszczalne, dość żyzne. Mrozoodporny znacznie poniżej -15°C, lubi stanowiska od półcienistych do cienistych, na przykład pod drzewami lub na skraju lasu, w dużym, naturalistycznym ogrodzie. Posadzony jako soliter, uformowany w topiary lub prowadzony jako małe drzewko, przyciąga spojrzenia zimą. Odmianę Kanehirae’ można bez ograniczeń sadzić w ogrodach zen, w towarzystwie bambusów, klonów japońskich, kamelii japońskich...

Ostrokrzewy są jednocześnie roślinami uwielbianymi i wciąż mało znanymi. Rodzaj ten obejmuje blisko 800 gatunków zrzucających liście lub zimozielonych, pochodzących na ogół z umiarkowanej strefy półkuli północnej. Te bardzo stare rośliny przetrwały naprzemienne epoki lodowcowe oraz suche i gorące okresy w historii naszego klimatu, dzięki czemu są wyjątkowo elastyczne i odporne. Ich drewno, białe lub kremowe, zawiera bardzo mało wody, nawet gdy jest świeże. Jest gęste i ciężkie, ale miękkie oraz łatwe w obróbce stolarskiej. Stanowi również doskonały opał, który można wykorzystywać nawet w stanie świeżym. Wreszcie jego liście i jagody (niejadalne) są bogate w kofeinę. Z liści ostrokrzewu przygotowuje się herbatę w Schwarzwaldzie.