Pseudopanax crassifolium

Pseudopanax crassifolius lub crassifolium to małe, zimozielone drzewo pochodzące z Nowej Zelandii, blisko spokrewnione z Pseudopanax ferox, od którego różni się mniej obfitym ulistnieniem. Cenione jest za pokrój przypominający częściowo otwarty parasol, którego stelaż tworzą długie, cienkie, sztywne, przewisające, lekko ząbkowane po obu stronach liście młodociane. Ten niezwykły gatunek przechodzi trzy kolejne stadia rozwoju, zanim wykształci ostateczne ulistnienie. Liście dorosłe, tworzące koronę na smukłym pniu, są krótsze, szersze, zaokrąglone i mają gładkie brzegi. Zarówno w ogrodzie, jak i w donicy tworzy niezwykły krzew — jednocześnie smukły, graficzny i oryginalny. Posadź tę nietuzinkową roślinę w pełnym słońcu, w glebie dobrze przepuszczalnej, ale stale lekko wilgotnej. Szczególnie dobrze będzie rosła w naszych łagodnych klimatach oceanicznych. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów powinni zapewnić jej dobrze widoczne miejsce na tarasie w sezonie letnim, a zimą chronić ją przed silnymi mrozami.

Pseudopanax crassifolium należy do rodziny Araliaceae, podobnie jak aralia wysoka. Pochodzi z Nowej Zelandii, a dokładniej z nisko położonych lasów porastających kilka dolin nadbrzeżnych. W uprawie spotyka się go dość rzadko. Jest to krzew wymagający próchnicznej, żyznej i raczej kwaśnej gleby oraz łagodnego, wilgotnego klimatu oceanicznego. Może osiągnąć 5–6 m wysokości, ale zajmuje niewiele miejsca: w pełni dojrzała korona nie będzie miała więcej niż 1 m 50 cm szerokości. Rośnie dość szybko. Młode egzemplarze rozwijają się na pojedynczym pniu, na którym wyrastają efektowne liście młodociane, skierowane ku ziemi, długości 45 cm i osadzone pod kątem mniejszym niż 45°C. Są cienkie, grube, sztywne, w kolorze od szarobrązowego po purpurowy, z czerwonawą strefą pośrodku i małymi, zaokrąglonymi ząbkami na brzegach. Z czasem krzew ogałaca się u podstawy i rozwija na szczycie pnia rozłożystą koronę z liśćmi dorosłymi. Mają one 15 cm długości, lancetowaty kształt i ciemnozieloną barwę. Dojrzała roślina wytwarza zielone kwiatostany typu baldach.

Uprawiany najczęściej ze względu na niezwykłe piękno liści młodocianych, Pseudopanax crassifolius nie pozostawia nikogo obojętnym: jedni go uwielbiają, inni nie znoszą. To fascynująca roślina, ocalała z pradawnych lasów. Zachwyca niezwykłą formą, którą — przyznajmy — dość trudno zestawić z roślinami w klasycznym ogrodzie. Ten krzew doskonale pasuje do dużej egzotycznej rabaty, w towarzystwie paproci drzewiastych (Dicksonia), cykasów, araukarii (w dużym ogrodzie) czy na przykład skrzypów. Mrozoodporny do -10°C, wymaga w łagodnym klimacie gleby neutralnej do kwaśnej, próchnicznej i dobrze przepuszczalnej oraz stanowiska osłoniętego przed zimnymi i suchymi wiatrami. Jest to również roślina kolekcjonerska, którą można uprawiać w dużej donicy i zimować na werandzie lub w szklarni.