Wiśnia wonna - Prunus mahaleb

Prunus mahaleb, zwana także antypką, to niewielka, aromatyczna dzika wiśnia, bardzo rozpowszechniona w wielu regionach naszego kraju, rzadsza natomiast na północy i zachodzie. Ma wdzięcznie rozłożysty pokrój, podkreślony przez ciemną, pięknie powyginaną koronę drzewa. Wiosną tworzy gęstą, zaokrągloną koronę, niemal pozbawioną liści, ale dosłownie pokrytą białymi, pachnącymi kwiatami. Jej drobne owoce są kwaśne i gorzkie. Można je spożywać, ale bardziej doceniają je ptaki niż ludzie. W pełni mrozoodporna, uwielbiająca gleby wapienne, a przy tym skromna i niewymagająca, ta niewielka, bezproblemowa i ujmująca roślina powinna znaleźć miejsce, podobnie jak głóg i tarnina, w każdym godnym tej nazwy żywopłocie krajobrazowym.

Prunus mahaleb, należąca do dużej rodziny różowatych, zależnie od regionu nosi nazwy antypki, wiśni świętej Łucji, wiśni pozornej, quénot, canot, canonier, Moussis, amarel lub pachnącej śliwy. Pochodzi z rozległego obszaru rozciągającego się od regionu śródziemnomorskiego przez Maroko i Bliski Wschód aż po Azję Środkową. Rośnie dziko w zaroślach krzewów, widnych lasach i garigach, najczęściej na glebie wapiennej. W zależności od warunków uprawy rośnie w średnim tempie. Ma krótki pień i już od podstawy jest dobrze rozgałęziona, wytwarzając liczne rozłożyste gałązki. Jej powyginany pień pokrywa początkowo gładka, szara kora, z czasem przybierająca czarniawe lub purpurowe zabarwienie. Pęka w kierunku pionowym. W wieku dojrzałym ta dzika wiśnia osiąga około 6 m wysokości i 4 m szerokości, ale jej rozmiary bardzo zależą od rodzaju gleby. Na skalistym i ubogim podłożu pozostaje niewielka i krępa, natomiast na świeżej, głębokiej glebie bogatej w aluwia lub próchnicę może osiągnąć ponad 10 m wysokości. Pień wieńczy gęsta, rozłożysta korona. Wraz z pojawieniem się młodych liści, od marca do maja, zależnie od regionu, rozwija się obfitość drobnych, pojedynczych kwiatów o 5 płatkach. Są miododajne i bardzo pachnące, a ich średnica wynosi od 1,5 do 2 cm. Kwiaty są zebrane w niewielkie bukiety po 4–10 sztuk. Po kwitnieniu pojawiają się drobne owoce, początkowo czerwone, a po dojrzeniu czarne, jadalne, lecz niezbyt smaczne. Ulistnienie jest sezonowe i składa się z naprzemianległych liści o owalnym, zaostrzonym kształcie, często złożonych na pół wzdłuż głównego nerwu. Liście mają od 2 do 6 cm długości i od 1,5 do 4,5 cm szerokości. Ich brzegi są delikatnie piłkowane.

Jej powyginana sylwetka, tworzona przez kręty pień i wijące się gałęzie, sprawia, że antypka doskonale nadaje się do uprawy w formie bonsai. To niewielkie drzewo, symbol siły i odrodzenia, pasuje do ogrodów średniej wielkości i niewielkich przestrzeni. Możesz posadzić je na rabacie lub jako soliter, w żywopłocie, a także w alei. Szczególnie dobrze sprawdzi się w żywopłocie nieformowanym, mieszanym lub krajobrazowym, który pozwoli mu ukazać jego naturalny charakter. Jest naprawdę łatwa w uprawie i bardzo odporna, dlatego dobrze poradzi sobie w większości naszych regionów, od północy po południe. Możesz na przykład zestawić ją w żywopłocie lub na rabacie z innymi krzewami kwitnącymi wiosną, jednocześnie lub w innym terminie, takimi jak jabłonie purpurowe, brzoskwinie ozdobne, tarniny, pigwowce, kaliny, migdałki trójklapowe, głogi...

Odrobina historii:

Nazwa gatunkowa mahaleb wywodzi się od naukowej łacińskiej nazwy almahaleb, zapożyczonej z arabskiego mahlab, którym lokalnie określa się tę niewielką dziką wiśnię. „Święta Łucja” nawiązuje natomiast do klasztoru znajdującego się w miejscowości Sainte-Lucie-du-Mont w departamencie Moza, który w XVII wieku zapoczątkował rzemieślniczą produkcję i handel przedmiotami religijnymi wykonywanymi z pachnącego drewna tego gatunku Prunus, licznie występującego w okolicach klasztoru.