Groch siewny (Pisum sativum) to jednoroczna roślina warzywna należąca do rodziny bobowatych, dawniej nazywanej motylkowatymi. Pochodzi z Bliskiego Wschodu. Jest jednym z najstarszych warzyw uprawianych w Europie i Azji. Początkowo spożywano go w postaci suszonej i rozdrobnionej przed ugotowaniem, a jego wykorzystanie jako świeżego warzywa jest stosunkowo niedawne.
Wyróżnia się liczne odmiany grochu, zarówno karłowe, jak i pnące (wymagające podpór), wytwarzające strąki zawierające nasiona okrągłe, gładkie lub pomarszczone. Groch ten zazwyczaj łuska się przed przyrządzeniem, ponieważ jego pergaminowe łuski nie nadają się do jedzenia. Wyjątkiem jest groszek cukrowy, którego płaskie i chrupiące strąki spożywa się w całości.
Ogólnie groch wymagający podpór jest plenniejszy, ale później wchodzi w okres owocowania. Jego uprawa wymaga zamontowania podpór o wysokości od 1,5 do 2 m, które podtrzymają rośliny. Z kolei groch karłowy lub półkarłowy, osiągający od 50 cm do 1 m wysokości, potrzebuje niewielkiego podparcia, a niektóre nowoczesne odmiany, wyposażone w wąsy czepne, nie wymagają go wcale.
Do wysiewu pod koniec wiosny lub na początku lata preferowane są odmiany o pomarszczonych nasionach ze względu na ich tolerancję na upały i słodszy smak, co pozwala uzyskać przedłużone zbiory. Groch o gładkich nasionach nadaje się do wczesnego wysiewu, ponieważ dobrze znosi wiosenne chłody. Źle jednak toleruje wysokie temperatury.
To warzywo jest szczególnie cenione wiosną, ale dzięki umiejętnemu doborowi odmian można zbierać groch przez długi okres, od czerwca do września. Groch preferuje łagodny i wilgotny klimat. Jest wrażliwy na ekstremalne warunki, takie jak silny upał, przymrozki lub niewłaściwe gospodarowanie wodą, które mogą sprzyjać występowaniu chorób, takich jak mączniak prawdziwy, lub pojawieniu się larw pachówki strąkóweczki, gąsienicy żerującej na nasionach.
W kuchni groch można spożywać na surowo, ale częściej gotuje się go i podaje jako dodatek do mięsa, ryb lub zup. Groch jest bogaty w węglowodany, błonnik, żelazo oraz witaminy C i B9, dzięki czemu stanowi pożywne, choć lekko kaloryczne warzywo.
Zbiór przeprowadza się od 2,5 do 4 miesięcy po wysiewie, zależnie od odmiany. Ważne jest regularne zbieranie dobrze wypełnionych strąków, aby nie stwardniały w miarę dojrzewania. Świeży groch przechowuje się w łuskach w szufladzie na warzywa w lodówce. Bardzo dobrze znosi również zamrażanie po krótkim blanszowaniu.
Groch ma także zdolność wiązania azotu atmosferycznego w glebie, dzięki czemu działa jak naturalny nawóz zielony. Korzyści z tego procesu odnoszą nie tylko rośliny rosnące w sąsiedztwie, lecz także następne uprawy w ramach prawidłowego płodozmianu.
